Staande ovatie voor Caroline Erkelens en VU-kamerorkest

Een staande ovatie van een volle zaal voor Caroline Erkelens en het VU-kamerorkest; dat was het slot van een zeer geslaagd concert in de Groate Kerk, zondag 3 november. Caroline Erkelens zong en speelde een verlaten geliefde die een laatste telefoongesprek met haar ex voert: de eenakter-opera “La voix humaine” van Poulenc.

Zij deed dit op zeer overtuigende wijze. Veel drama en een mooie zang- en spreekstijl. Het decor was eenvoudig, maar had daardoor juist veel zeggingskracht. De telefoon was het belangrijkste attribuut. Daarnaast stond een tafel waar zij in haar ellende en hunkering op, of onder kroop, stond, lag, steeds met de telefoonhoorn in de hand.

Door de verlichting ontstonden schaduwbeelden op de achterliggende muur die het geheel nog meer expressie gaven. Op een eenvoudig beeldscherm boven de zangeres werd de vertaling van de franse tekst simultaan geprojecteerd. Een uitstekende vondst, waardoor het verhaal goed te volgen was.

Ook het orkest was goed op dreef. Poulenc nodigt de spelers uit tot veel expressie, veel sfeer. Het orkest liet dit overtuigend horen. Subtiele solo’s, bijvoorbeeld van de cello, ondersteunden het gezongen woord. Maar het orkest kon ook geweldig uitpakken op dramatische hoogtepunten. Door deze uitvoering  kon je als publiek niet om de dramatiek van de penibele situatie heen en beleefde je deze intens mee.

Een ander hoogtepunt was de première van het stuk ‘The Race Day’ van Lowell Dijkstra. Speciaal voor het jubileum van dit 10-jarige orkest was Dijkstra gevraagd een stuk te componeren. Hij liet zich inspireren door schilderijen en tekeningen van Jack Yeats over paarden en paardenraces. Bovendien verwerkte hij de indrukken die hij opgedaan heeft bij de Sligo Horse races, die hij afgelopen zomer in Ierland bezocht, in dit stuk. Een ander uitgangspunt van hem was, dat de spelers plezier beleven aan het spelen van een stuk en dat de luisteraars ervan genieten. Het was een verrassend stuk. Vrijwel in het begin werd door de hele vioolsectie een Ierse jig gespeeld, die later ook door de andere instrumenten overgenomen werd. Het was een mooi moment deze volksmelodie unisono te horen. Later werd het geluid complexer, bijna chaotisch, de spanning van een race werd beleefbaar. De componist was bij deze première aanwezig. Na afloop van het stuk beklom hij enthousiast het podium. Hij vertelde mij in de pauze dat het klonk zoals hij het bedoeld had, dat de musici met veel flair het stuk speelden. Hier en daar kan het nog wat strakker en gelijkmatiger gespeeld worden, zodat de structuur helderder en krachtiger wordt. Maar zoiets moet groeien. In een notenschrift is niet alles te vatten. Het leuke van een nog levende componist (want er wordt natuurlijk heel veel muziek van overleden componisten uitgevoerd) is, dat hij de uitvoerenden extra aanwijzingen kan geven. Hij is dan ook bij repetities aanwezig.

De blazers van het kamerorkest speelden ‘Sept Danses’ van Jean Françaix met zichtbaar veel plezier. De meeste dansen waren snel en lichtvoetig. De blazers beheersten de muziek goed met mooie korte tonen en melodiën die ze aan elkaar doorgaven. In een andantino lieten ze horen dat ze ook mooie lange lijnen kunnen maken.

Met de symfonie in C van C.Ph.E. Bach openden de strijkers het concert. Het allegro assai werd virtuoos gespeeld. Het was knap werk van de violen om in alle snelheid toch gelijk te spelen. In het adagio maakten ze mooie lijnen. In het allegretto was de afwisseling zwaar/licht, hard/zacht mooi te horen.

De dirigent, Daan Admiraal, heeft het orkest gestimuleerd tot uitmuntende vertolkingen van de geprogrammeerde werken.

Dit concert was een activiteit van de VU-vereniging Friesland. We hopen dat zij  dit uitstekende orkest vaker naar het Bildt halen. De musici willen wel. Zij zeiden dat het een prachtige kerk was om te spelen, met een mooie akoestiek. “Daar moet je zuinig op zijn”, zei een van de musici.