VU-Kamerorkest home
Jean Françaix
Sept Danses d’après le ballet ‘Les Malheurs de Sophie’
1. Le jeu de la poupée - vivo assai
2. Funérailles de la poupée - allegretto
3. La présentation des petits amis - allegretto
4. Variation de Paul - allegretto
5. Pas de deux entre Sophie et Paul - andantino
6. Le goûter - vivo
7. Danse des filets à papillons - vivo
Jean Françaix was een Frans pianist en componist. Hij studeerde aan het conservatorium te Parijs onder andere bij Nadia Boulanger. Op 18-jarige leeftijd won hij de daar ‘le Premier Prix de Piano’ en als 19-jarige behaalde hij al het einddiploma. In 1932, op 20-jarige leeftijd, verwierf hij internationale erkenning met zijn “Concertino voor piano en orkest”.
Françaix schreef onder andere balletmuziek, opera’s, werken voor piano, concerten voor alle instrumenten uit het klassiek orkest en veel kamermuziek. Zijn stijl munt uit door esprit, spontaniteit, humor en lichtvoetigheid.
De Sept Danses voor 10 blazers die u vandaag te horen krijgt zijn gebaseerd op één van zijn balletwerken, ‘Les malheurs de Sophie’ uit 1935. Françaix heeft de blazersversie ‘Sept Danses’ in 1971 geschreven voor Klaus Rainer Schöll, dirigent van ‘Bläser Ensemble Mainz’. De titel van het ballet verwijst naar een boek van de hand van de Comtesse de Ségur (née Sophie (sic) Rostopchine).
Deze van origine russische dame publiceerde in 1864 het verhaal van Sophie de Rean: een fictief, maar naar het autobiografische neigend verhaal over een zes jaar oud meisje dat opgroeit in grote vrijheid. Zij is wat je noemt een ‘kleine ondeugd’: ze wordt ziek van te veel eten, onthoofdt levende vissen, eigent zich wederrechtelijk andermans fruit en een sieradendoos toe. Sophies streken worden afgezet tegen het gedrag van haar leeftijdsgenootjes, die allen maar (lees: saaie en bleekneuzerige) modelkinderen zijn. Volgens de informatie van het internet is het verhaal te lezen als een fraaie (pre-Freudiaanse) analyse van de (eigen) kinderpsyche, alsmede een leerzame beschrijving van het leven van alledag in 19e eeuwse Franse gegoede kringen.
Tot op het eind van zijn leven bleef Françaix in de hem typerende stijl muziek schrijven, ‘buvant dans son propre verre’, zich verre houdend van modieuze opvatting, van hypes of snobisme. De ginnegap is nooit ver weg. De Sept Danses zijn daar een aardig voorbeeld van: schaamteloos en van beide kanten de grens van het jolige danwel melige opzoekend (afhankelijk van je smaak), lekker om te spelen en alleraardigst om eens naar te luisteren.
Voor meer informatie over het verhaal achter de muziek: http://comtessedesegur.ifrance.com/comtessedesegur/oeuvres.html
met dank aan Oktet Plus
(m.n. Raads Welvaadt en Tiny Korse)
en Marien Abspoel
Onno Meijer