Rekeningrijden

De door het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (in ieder geval tot begin 2000) voorgestelde vorm van rekeningrijden, die we de cordon-aanpak zullen noemen, leidt tot allerlei problemen en bezwaren. Een kilometerheffing heeft duidelijke voordelen t.o.v. zo'n cordon-aanpak met tolpoorten. Op zich zal men het daar op het Ministerie van Verkeer en Waterstaat i.h.a. wel mee eens zijn (geweest), maar een kilometerheffing werd in 1998 door het Ministerie van Verkeer en Waterstaat nog niet technisch haalbaar gevonden. (En dat was op zich niet ten onrechte.) Omdat er toch wat moest gaan gebeuren, wilde men als (tijdelijke?) oplossing rekeningrijden d.m.v. 4 cordons met tolpoorten invoeren.

Vanwege de voordelen van een kilometerheffing en omdat ik technische mogelijkheden zag, ben ik omstreeks de zomer van 1998 een systeem gaan ontwerpen dat o.a. wel geschikt is voor kilometerheffing en dat alleen daarom al een aantrekkelijk alternatief voor de cordon-aanpak zou zijn. Van het begin af aan is mijn standpunt geweest dat er beter meteen aangestuurd kan worden op de invoering van een kilometerheffing, omdat de invoering van rekeningrijden het gevaar met zich meebrengt dat de effectievere, efficientere, flexibelere en ook rechtvaardigere kilometerheffing (onbedoeld) op (te) lange baan geschoven wordt. Toch heb ik bewust gewacht tot mijn alternatief, i.e. het TIP-systeem, in detail uitgewerkt was en ook voldoende op schrift was gesteld (begin maart 1999), alvorens (te proberen :-) mij publiekelijk in de discussie (zie ook hieronder) te mengen. Want ik hou ervan om voldoende beslagen ten ijs te komen.

Het TIP-systeem

Het TIP-systeem is o.a. geschikt voor zowel 'passeerheffingen' (i.e., een specifieke vorm van discrete heffingen, zeg maar, heffingen m.b.v. tolpoorten) als kilometerheffingen (i.e., een specifieke vorm van continue heffingen). De hoogte van de kilometerheffing kan, indien gewenst, afhankelijk gemaakt worden van o.a. tijd en/of plaats, zodat deze kilometerheffing ook uitstekend ingezet kan worden als bereikbaarheidsmaatregel.

Als men ondanks alle nadelen van discrete heffingen (tolpoorten) toch zou willen beginnen met een tolpoortensysteem, dan zou gebruik van het TIP-systeem het voordeel bieden dat men later op eenvoudige wijze alsnog kilometerheffingen kan toevoegen.  M.a.w. het TIP-systeem biedt o.a. de mogelijkheid om door te groeien naar meer verfijnde uitvoeringen, zodat bij gebruik van het TIP-systeem kapitaalvernietiging (i.e. vervroegd afschrijven van de investering) kan worden voorkomen. Bovendien zijn voor het TIP-systeem geen dure tolpoorten nodig! (Dus als het toch tijdelijk als tolpoortensysteem gebruikt zou worden, dan zijn de tolpoorten een stuk goedkoper. Helemaal geen tolpoorten blijft natuurlijk het goedkoopst.)

Ook heeft het TIP-systeem het voordeel dat het nog veel meer interessante mogelijkheden te bieden heeft, die o.a. ten gunste kunnen komen van verkeersdeelnemers en de overheid. Zie voor enige beknopte informatie over het TIP-systeem ook Traffic Information & Pricing systems en i.h.b. het artikel Tolling TIPs.

De discussie

Een aantal van de argumenten heb ik in december 1999 weergegeven in een open brief met bijbehorende toelichting. Deze brief met bijbehorend materiaal is destijds verstuurd naar de Tweede Kamer fracties, de vaste commissie van V&W,  de ministeries van V&W, EZ, VROM en Financien, de gemeentes Amsterdam en Utrecht, een  aantal media (een zestal redacties) en vijf andere betrokken partijen, nl. ANWB, VNO/NCW, BOVAG-RAI, TLN en Natuur & Milieu. Met deze brief en toelichting hoopte ik destijds een bijdrage te leveren aan de discussie over de invoering van rekeningrijden in Nederland. Helaas heb ik blijkbaar toch niet de juiste snaar weten te raken. Bij deze betuig ik daarvoor mijn spijt. (In beide bedoelde betekenissen :-)
Omdat het al in een eerder stadium moeilijk bleek om gehoor te krijgen, had ik in de brief alle sleutelwoorden vet gedrukt in de hoop dat de inhoud beter zou overkomen, m.n. ook bij snelle en vluchtige lezing. Maar als gevolg daarvan geeft de brief nu waarschijnlijk een te "actievoerderige" indruk. Dit laatste aspect heb ik te laat onderkend resp. onderschat. Hoe dan ook, ik hoop dat de lezer daar nu doorheen kijkt en de inhoud puur beoordeelt op de geschetste argumenten.