DEFENSIE Gevoelige informatie door blunder -- Pijnlijke 'who is who'

PDF Versie

Het leest als een `who is who'van de marine. Hoe
heten de mariniers die voor ons in ge-vaarlijke
situaties hun werk doen? Wanneer loopt het
contractaf van de hoogste baas van de marine?
Hoeveel mortieschutters, kap-pers en koks kent
het krijgsmachtsdeel eigenlijk? Grappig om te
lezen.

Pijnlijk is het dat ook veel gevoeliger
informatie door een blunder van Defensie voor
iedereen op internet beschikbaar was. Voor
kwaadwillende is het boeiend de naam van de
chauffeur van de hoogste marinebaas,
luitenant-generaal Rob Zuiderwijk, te weten.

Met die naam kan je via een site als Hyves en de
databank van het Kadaster probleemloos vinden
waar de bestuurder woont, hoe zijn vriendin heet
en wat zijn appartement kost. Zo wordt het voor
kwaadwillenden die Zuiderwijk willen volgen een
koud kunstje hem te vinden.

Ook de namen van helikoptervliegers deel je
liever niet met de hele wereld. Piloten houden
hun achternaam steevast angstvallig geheim voor
het geval ze neerstorten in vijandig gebied. De
tegenstander kan tegenwoordig ook op internet en
dan wordt het wel erg makkelijk om de identiteit
te achterhalen.

Meest in het oog springende naam in het overzicht
is die van Eric O. De marinier raakte in 2003 in
opspraak door een schietincident in Irak. Uit de
gegevens van Defensie blijkt dat hij tegenwoordig
chef d'equipage is en een contract tot 2012
heeft.

"We zijn gewend aan dit soort blunders bij
Defensie," reageert voorzitter Peter van Maurik
van de Koninklijke Vereniging van
Marineofficieren. Hij is bitter over het feit dat
de lijst met marinepersoneel wekenlang op
internet heeft gestaan.

Van Maurik plaatst de misser in een cultuur die
volgens hem tegenwoordig bij Defensie heerst. De
politiek eist van officieren dat ze steeds meer
tijd steken in administratieve verantwoording.
Die informatie is nodig om computersystemen te
voeden.  Door onderbemensing lukt het vervolgens
niet de programma's fatsoenlijk te laten
functioneren.  Daardoor stijgt volgens de
vakbondsman het risico op uitlekken van gevoelige
informatie.

"Het moet een keer ophouden met deze
Politbureau-cultuur.  Defensie hoort zijn zaakjes
snel op orde te krijgen, anders komen er nog veel
grotere fouten die een bedreiging voor de
veiligheid van het personeel vormen," waarschuwt
Van Maurik. Hij noemt de affaire slecht voor de
interne geloofwaardigheid. Hij kan er niet bij
dat de blunder zonder consequenties blijft,
terwijl een officier die een usb-stick verliest
wordt geschorst.

In het overzicht komt Van Maurik zelf ook voor
met de aantekeningen dat hij zijn opleiding aan
het Koninklijk Instituut voor de Marine genoot,
ex-adelborst is en een contract heeft tot 2021.
Omdat de voorzitter een publieke functie heeft,
loopt hij geen direct gevaar met het openbaren
van deze gegevens.

Voor mariniers en inlichtingenmedewerkers op de
Nederlandse Antillen ligt dat anders. "Defensie
moet zo snel mogelijk helder hebben hoe vaak de
informatie is gedownload, door wie en in welke
landen dat is gebeurd," reageert hoogleraar
informatica Chris Verhoef. Hij doceert aan de
Vrije Universiteit in Amsterdam.  "Als deze
informatie drie weken lang op internet heeft
gestaan zonder dat iemand bij Defensie dat
doorhad, dan is er wat mis met de beveiliging.
Bij gevoelige informatie moet de beveiliging zo
zijn ingericht dat er bellen gaan rinkelen zodra
onbevoegden zich op de website melden."

KADER Tot nu toe

 * Defensie voert het programma Peoplesoft in
   2004 in. Belangrijkste doel is medewerkers
   beter inzicht te geven in nieuwe functies. Zo
   kunnen ze gemakkelijker hun loopbaan
   uitstippelen.

 * In 2004 constateert de Algeme-ne Rekenkamer
   voor het eerst dat de programmatuur
   tekortschiet.  De waarschuwingen gaan door tot
   en met 2006.

 * Deze week wordt duidelijk dateen lijst uit
   Peoplesoft drie weken op internet heeft
   gestaan. Het bestand bevat de namen van
   duizenden marinemedewerkers compleet met
   voornaam, de datum waarop hun contract eindigt
   en hun exacte functie.

Het arrestatieteam van de mariniers van de marine
in actie. Namen vanhet korps verschenen op
internet.

FOTO COR DE KOCK

Olof van Joolen en Kees Wessels

Meer weten over de wondere wereld van ICT 
in Jip en Janneke taal? Ga dan naar de
knipselkrant van Chris Verhoef