Betere software leidt tot hogere beheerskosten

Een vaak gehoorde klaagzang over onderhoudskosten is dat
als de ontwikkelaars hun werk beter hadden gedaan dat het
nu niet nodig was geweest zoveel geld aan onderhoud uit te
geven.  Dat zou inderdaad mooi zijn, want vaak kost beheer
tussen de 50 en 80 procent van de TCO (total cost of
ownership).  Ten eerste is het nogal gemakkelijk om
ontwikkelaars de schuld te geven van die kosten, omdat
tijdens die ontwikkeling vaak speed to market de kwaliteit
bepaald.  Ten tweede, gaan die kosten helemaal niet omlaag
als de ontwikkelaars beter hun best zouden doen.  Niet
alleen gaan de ontwikkelkosten omhoog doordat er meer
aandacht aan kwaliteit besteed wordt, maar bovendien gaan
de beheerskosten omhoog en niet omlaag.  Dus precies het
omgekeerde van wat velen denken.

Hoe komt dit?  Men heeft onderzocht wat het verschil is
tussen traditionele systemen, en software die via de
nieuwste inzichten is gemaakt.  Daarna heeft men gemeten
hoe de beheerskosten zich ontwikkelden voor beide typen
systemen.  Wat bleek?  Het eerste jaar na oplevering van
beter ontwikkelde systemen zijn de beheerskosten van de die
systemen inderdaad lager dan van de traditioneel
ontwikkelde systemen.  Maar al vanaf het tweede jaar na
oplevering worden modernere systemen duurder dan
traditionele systemen.  Dit heeft eigenlijk een simpele
verklaring, maar je moet er wel even opkomen.  Gebruikers
vragen ongeacht de interne flexibiliteit van software om
aanpassingen.  Soms is een aanpassing technisch gezien heel
simpel, en soms is het onmogelijk.  Dat laatste is dan maar
moeizaam uit te leggen aan de gebruiker, die maar niet
snapt waaro dat nu zo moeilijk kan zijn.  Juist bij beter
ontwikkelde software kunnen veel meer van die "onmogelijke"
verzoeken gehonoreerd worden: de software was immers
beter!

Inderdaad, bij de traditionele software heeft men gemeten
dat vrij veel, relatief kleine wijzigingen werden
doorgevoerd.  Zeg maar pappen en nathouden oftewel: patch
and repair.  Bij de beter ontwikkelde systemen was patchen
niet of nauwelijks nodig, want de software was beter, maar
in plaats daarvan werden nu minderere aantallen maar veel
complexere veranderingen uitgevoerd.  Die complexe
aanpassingen kosten veel meer geld dan het simpele patchen
van de traditionele systemen.  Dus alles bij elkaar
opgeteld levert je dat dus hogere kosten voor betere
software.

Moet je dan dus maar slechte software maken?  Ja soms wel.
Dat heet ook wel "good enough" software.  Als de software
een kostenpost is, er is geen kant en klaar pakket op de
markt, en het heeft weinig toegevoegde waarde heeft voor de
organisatie, is het niet handig er al teveel geld in te
steken.  Als het echter zo is dat de software een
bedrijfsmiddel is, dan kunnen systemen die beter op de
gebruikers zijn afgestemd wellicht leiden tot een beter
bedrijfsresultaat.  Wellicht, omdat als je werkelijk
financieel wil hardmaken waarom je meer geld aan software
uit wilt geven kom je terecht in heel lastige onderwerpen
waarin je moet voorspellen hoeveel geld software op zal
gaan brengen.  We hebben allemaal gezien, en wellicht ook
in onze aandelenportefeuilles gevoeld, hoe gemakkelijk het
is om dit te voorspellen.

In ieder geval klopt de voorspelling dat betere software
vast wel tot lagere beheerskosten leidt niet.  Ik raad
iedereen aan om met deze voorkennis te handelen.

X

Meer weten over de wondere wereld van ICT 
in Jip en Janneke taal? Ga dan naar de
knipselkrant van Chris Verhoef

Prof. dr Chris Verhoef is hoogleraar informatica 
aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.  Hij schrijft       
maandelijks een column in AG II.  Deze tekst is
copyright SDU.  Niets van deze uitgave mag zonder
schriftelijke toestemming van de uitgever worden
overgenomen of worden gepubliceerd.