ICT kennis niets waard

Zelfs een ICTer met een formele opleiding kun je niet
zomaar bedrijfskritische systemen toevertrouwen.  Gemiddeld
kost het nog een paar jaar extra opleiding om je werknemers
zelfstandig los te kunnen laten op de cruciale systemen.
Het is dus vrij prijzig om kwaliteit te kweken, daarom zie
je ook vaak concurrentiebedingen, dat kosten van opleiding
terugbetaald moeten worden als een werknemer te snel
weggaat, en zo verder.  Als je je mensen  bovendien nog
tussen de 10 en 20 dagen per jaar blootstelt aan
opleidingen, dan zijn ze productiever dan mensen die je
niet op cursus stuurt.  En dat is inclusief aftrek van de
dagen die de cursisten niet werken.  Dus ook bijblijven
betaald zich terug.

Het is immer lastig te begrijpen---voor mensen die niet
verder denken dan hun bonus voor het volgende
kwartaal---dat een investering die over die horizon
heengaat, op termijn wel eens heel effectief kan zijn.
Daarom is het niet voor iedereen duidelijk dat opleiden een
goed idee is.  Dat kan verklaren dat vele ICTers nooit
bijgespijkerd worden.  Zelfs op dit moment, waar die tijd
er gewoon is.

Bij outsourcers is dit niet altijd een probleem.  Het
business model van de sommige ICT uitzendbureaus is
simpel:  de gedetacheerden moeten zoveel mogelijk uren
maken, en de partners zijn beter naarmate ze meer uren weg
kunnen zetten.  Een junior die je langdurig in opleiding
moet nemen maakt geen uren.  Slecht plan.  Dus met minimale
bagage stuur je de junior erop uit.  Dat betekent dat de
klant door het business model van de outsourcer wel eens
mindere kwaliteit kan krijgen dan nodig is.

Bij het ministerie van buitenlandse zaken is lage kwaliteit
niet zo'n probleem.  Ik kreeg een offerteaanvraag van dat
ministerie onder ogen voor een Europese aanbesteding voor
ICT gerelateerd werk.  Expertise en kundige externen hebben
ze nodig zo luidt het voorwoord.  Maar 70 pagina's verder
blijkt het werkelijke ambitielevel van dit tender.

Als je iemand bij buitenlandse zaken wegzet voor meer dan
300 dagen, dan zegt de tender dat het ministerie je
personeel mag overnemen.  Goh.  Zo betaald het ministerie
maximaal 5000 Euro als ze die persoon willen overnemen na
die 300 dagen werken.  Als het gaat om een klus tussen de
honderd en 300 dagen, dan zijn de overnamekosten maximaal
25000 Euro.  Bovendien moet je afzien van alle
concurrentiebedingen en/of relatiebedingen.  Er wordt nog
net melding van de overname gemaakt, en nadere afstemmig
zal natuurlijk plaatsvinden.

Bij voetbal heb ik altijd begrepen dat hoe beter de speler
is, hoe hoger de transfersom is.  Zijn de bedragen die
buitenlandse zaken noemt reeel?  Een jaar studeren aan een
Nederlandse universiteit is onmogelijk voor 5000 Euro: je
moet collegegeld betalen, boeken bekostigen, en er is
meer.  Dus voor een klus bij buitenlandse zaken kun je je
tegen het vastgestelde transfer maximum niet veroorloven om
iemand te sturen die een jaartje informatica heeft
gestudeerd.  Laat staan dat je een buitenlander die op een
goede universiteit heeft gezeten kunt uitzenden.  De
jaarlijkse kosten van die universiteiten zitten namelijk
meer in de 25000 Euro per jaar.  Maar ook een
schoolverlater, die je op een weekje cursus stuurt, kun je
niet leveren: 5000 Euro voor een beetje cursus is niets.
Degenen die je op grond van zo'n contract wel kunt sturen
zijn de mensen die je niets gekost hebben aan opleiding, en
die je zo weinig opleveren dat je ze liever kwijt dan rijk
bent.

Er is dus eigenlijk geen probleem: de korte termijn
denkende outsourcer stopt geen geld in opleidingen, en
buitenlandse zaken stelt kwaliteitskrachten kennelijk niet
op prijs.  Intussen kunnen we rustig achterover leunen, en
gewoon afwachten tot er over enige tijd weer tientallen
miljoenen belastinggeld door de plee getrokken worden als
gevolg van een of ander falend project.

X

Meer weten over de wondere wereld van ICT 
in Jip en Janneke taal? Ga dan naar de
knipselkrant van Chris Verhoef

Prof. dr Chris Verhoef is hoogleraar informatica 
aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.  Hij schrijft      
maandelijks een column in AG II.  Deze tekst is 
copyright SDU.  Niets van deze uitgave mag zonder
schriftelijke toestemming van de uitgever worden
overgenomen of worden gepubliceerd.