Het nieuwe boeren

Precisielandbouw, wellicht heeft u er al van
gehoord.  Dat is vrucht van boer zoekt ICT.  Een
voorbeeld: stel je hebt een groot perceel en je
wilt dat graag met zo min mogelijk voren ploegen,
en bovendien kaarsrecht zodat je plantjes perfect
gepoot worden.  Dat kun je bereiken door
geografische perceel informatie te combineren met
GPS en dat tesamen houdt het stuur van de tractor
vast.  In de Flevopolder wordt daar al mee gewerkt,
dus geen fictie maar feit.

Of je wilt zo min mogelijk gewasbeschermende
middelen gebruiken, ook dat kun je heel precies
doseren.  Of denk aan bemesting; dat kan veel
preciezer.  We citeren uit een verslag van een
proefproject: ``Hoewel uit de ervaringen tijdens
het project is gebleken dat de software nog verder
ontwikkeld en geperfectioneerd kan worden, draagt
precisielandbouw alles in zich om interessante
rendementverbeteringen te realiseren. Zo levert
een daling van de inzet van onder meer
meststoffen, gewasbeschermingsmiddelen en poot- en
zaaigoed naar verwachting een besparing op van
tussen de 5 en 25%.  Daarnaast wordt de
opbrengstverbetering, een verbetering van het
eindproduct, geschat tussen de 5 en 10% en de
verhoging van kwantiteit tussen de 2.5 en 5%.''
Het is alsof ik een doorsnee business case lees 
van een verzekeraar met een nieuw idee!

Inderdaad geloof ik direkt dat hier wat te halen
valt. Wat men meteen ook heeft ingeschat is dat de
software nog beter kan.  IT-intensieve landbouw
geeft allerlei nieuwe problemen.  We weten
bijvoorbeeld dat GPS signalen niet altijd even
precies zijn, dus voor preciesielandbouw zijn dan
correcties noodzakelijk.  Die correctiesignalen
daarentegen kunnen weer worden verstoord door
apparatuur die daar niet op is ontworpen.  Dat
speelt zich bijvoorbeeld af op het gebied van
electromagnetische interferentie en/of
comptabiliteit (EMI/EMC).  Dan zijn er uiteraard
standaards volgens welke je dit soort signalen
vorm geeft: daar zijn er meerdere van zo schijnt
het.  Dat geeft weer issuse met je apparatuur: er
is geen interoperabiliteit.  Dit klinkt toch in de
oren als een doorsnee system engineering project?

De mogelijkheden van de precisielandbouw worden
ook aangegrepen door regelgevers.  Je kunt
subsidie krijgen als boer maar dat gaat wel per
vierkante meter grond.  De huidige kadastrale
meetmethode is niet nauwkeurig genoeg, en dat kan
negatieve effecten hebben op de
subsidieverstrekking, zo bleek uit een audit van
de EU.  Ergo, het moet nauwkeuriger, preciezer.
U raadt het al: met precisielandbouw kun je exact
opmeten hoeveel het nu eigenlijk is.  Dat gaf eind
vorig jaar meteen een stuk in de Volkskrant met
als kop: ``Sloten van 3,5 meter zijn opeens 10
meter''.  Wat bleek?  Men gebruikt nu
satellietfoto's om het oppervlak van het
boerenland te bemeten, maar dat gaat dus niet
helemaal goed.

De ophef heeft tot een brief van de minister van
LNV geleid.  Daarin een paar leuke tidbits: ``Op
dit moment is de helft van alle percelen opnieuw
ingetekend. Daaruit blijkt dat deze beteelbare
oppervlakte op bedrijfsniveau gemiddeld 2,6%
kleiner is dan de oude referentieoppervlakte.''
Kortom, het gaat om significante afwijking die een
bepaalde kant opgaat: minder, niet meer.  Het gaat
door: `` Voor 70% van de landbouwers ligt de
afwijking op bedrijfsniveau onder de 5%.''  Hier
wreekt zich het nemen van een gemiddelde: er is
vast geen sprake van een symmetrische verdeling
van de afwijkingen, dus een gemiddelde zegt dan
niet zoveel.  Liever weet je wat de mediane
afwijking is, en kennelijk is het voor 30% van de
boeren vijf procent of meer!

Inderdaad wordt daar iets over geroepen: ``In het
geval van een ongunstige ligging in bijvoorbeeld
waterrijk gebied, kunnen grotere verschillen
mogelijk zijn.''  Sloten, houtwallen, en andere
zaken mogen niet langer worden meegenomen in het
oppervlak.  Wat het kamerstuk niet vermeldt is dat
een landbouwvoertuig dat toevallig ergens op het
land stond tijdens het nemen van de foto aangezien
wordt voor eenbomige houtwal, wat geen beteelbaar
oppervlak is dus dat wordt afgetrokken van het
feitelijk aanwezige oppervlak.  Dat sloten ineens
veel breder worden geeft hetzelfde resultaat en
het wordt versterkt als er veel water is.
Kennelijk is er voor dit onderdeel van de
precisielandbouw ingewikkelde programmatuur nodig
die echt herkent wat nu wel en wat nu geen
beteelbaar oppervlak is.

Maar gelukkig is er een ICT-oplossing voor de meet
problemen: ``ondernemers [kunnen] vanaf medio
januari 2010 zelf wijzigingen aanbrengen in de
perceelsregistratie via `mijn dossier'. [LNV] zal
deze controleren. Op deze manier kan zoveel
mogelijk worden aangesloten bij de feitelijke
situatie op het land.''  Dus: een ICT-system om de
fouten in het andere ICT-systeem op te lossen, en
dan verwacht ik dat er nog een ICT-systeem bijkomt
dat weer de controles ondersteunt die een
uitvoerend orgaan van LNV gaat uitvoeren.

De boeren gaan massaal aan de ICT dus.  Ik hoop
alleen wel dat we over enige tijd niet in de krant
hoeven lezen dat de oogst is mislukt door een
softwareprobleem.

X

Meer weten over de wondere wereld van ICT
in Jip en Janneke taal? Ga dan naar de

knipselkrant van Chris Verhoef

Prof. dr Chris Verhoef is hoogleraar informatica
aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en
wetenschappelijk adviseur voor overheid en
bedrijfsleven.  Hij schrijft regelmatig een
column in AG II.  Hij is te bereiken via email:
x@cs.vu.nl.  Deze tekst is copyright SDU.  Niets
van deze uitgave mag zonder schriftelijke
toestemming van de uitgever worden overgenomen of
worden gepubliceerd.