Outsourcen, wat levert het op?

De belofte van outsourcing was stiekum dat
software ontwikkeling en onderhoud via lage lonen
landen stukken goedkoper ging worden.  De
berekening die in de bestuurskamers 
gaat als volgt.  De uurlonen in Nederland zitten
voor zo'n 75% tussen de 70 en 170 Euro per uur, al
naar gelang de specifieke kennis en kunde.  Dan
zijn er uitschieters naar onderen en naar boven
buiten de 70-170 band.

Die uitschieters naar onderen zijn uurlonen die
aangeboden worden om prijsmodellen te saboteren
maar niet om daadwerkelijk die uren te leveren.
De uitschieters naar boven zijn specialisten wier
kennis en kunde zeer schaars is.

In lage lonenlanden zit de band van de uurlonen
stukken lager: tussen de 20 en 40
per uur voor mainframe development en 10-25
voor web development.

We zijn alweer enige jaren verder en de vraag is
of de rekensommen uitgekomen zijn.  Allereerst
klinkt het heel aanlokkelijk.  Maar op het moment
dat zaken concreet worden komen er vragen.  Hoe
borgen we de privacy en security van onze
gegevens, algoritmes, en bedrijfsgeheimen?  Wat
doen we met onacceptabele performance problemen of
uitval waar dat niet kan?  En hoe gaan we die lui
managen?  De schijnoplossing is een intermediair
ertussen die je lokaal kunt aanspreken.  Maar is
dat afdoende?  Ik heb zo mijn twijfels.  Intussen
betaal je er wel voor.  Een opslag van 20 Euro per
uur zag ik jaren geleden al langskomen.

Een tweede issue is de taal.  Een specifiek pakket
van eisen en wensen en wijzigingsverzoeken: ze
laten zich niet gemakkelijk in een vreemde taal
stellen als de business dat niet gewoon is, of als
het om wet-en regelgeving gaat.  Je moet dat dan
allemaal (laten) vertalen.  Daar zit dan een
opslag op.  Die is niet alleen voor het vertalen
maar ook voor het controleren dat de vertaling
geen fouten bevat.  Ook vragen vanuit het lage
lonenland moeten vertaald worden en antwoorden
vice versa.  Ook daar moet je denken aan een
opslag die zaken duurder maakt.  Vergeet ook niet
de reiskosten en telecommunicatie.

Dan er nog een fenomeen waar men in de
bestuurskamer nooit aan denkt bij het nemen van
outsourcingsbeslissingen.   De kosten ten gevolge
van het aanpassen van het software proces.  In
eerste instantie wil de moeder organisatie alles
controleren.  Elke stap wordt daardoor dunnetjes
overgedaan.  Met die inslag ben je je voordeel al
kwijt.  Nadat is gebleken dat alles controleren
niet kan, wordt veelal het proces dichtgetimmerd.
Overal moeten parafen en vinkjes gezet.  De
voortgang loopt daarmee vertraging op.  Lagere
kosten, hogere schaalbaarheid en kortere
time-to-market; het komt allemaal krakend tot
stilstand.

Als je applicatie ontwikkeling outsourced moet je
ook vaak het proces aanpassen.  Je kunt niet meer
bij de IT-afdeling binnenlopen met een vraag.  De
SLA neemt de plaat in van collegialiteit.  De
verhoudingen worden heel anders: was de
IT-afdeling klein vergeleken met het bedrijf, nu
is dat andersom.  Een IT-gigant uit een ver land
is daar voor in de plaats gekomen; je bent een van
de vele (kleinere) klanten.

Een organisatie die voor vele miljoenen IT ging
onderbrengen bij een outsourcer in een lage
lonenland had het software proces
daarop ingericht.  Alles werd formeler, en omdat er
meerder partijen bij betrokken waren werd het ook
ingewikkelder.  Bij de VU hebben we onderzoek
uitgevoerd wat de impact was van die zaken op
de productiviteit en de time-to-market.

Vooraf was bekend wat de kentallen waren.  Voor de
toekomstige situatie hebben we het nieuwe proces
gemodelleerd en daarna gesimuleerd.  De wachttijd
tot alle parafen gezet waren en reviews
uitgevoerd, hebben we in ogenschouw genomen.
Alleen dat al zou leiden tot een langere
time-to-market en dito productiviteit.

Speciaal als je van de outsourcer een verbetering
van belangrijke IT-KPIs verwacht kun je in een
taaie discussie verzeild raken.  Het kan namelijk
goed zijn dat zowel de productiviteit als geheel
is gedaald ten opzichte van de in-house situatie,
maar dat toch de outsourcer haar productiviteit
heeft verbeterd.  Veelal komt dat door het nieuwe
software proces.  In dit geval voerden we
simulaties uit waar uit kwam dat dit met aan
zekerheid grenzende waarschijnlijkheid zou gaan
gebeuren.

Het nieuwe software proces zorgde voor een
gesimuleerde wachttijd van 67 dagen ten opzichte
van de huidige 20 dagen.  Daarmee was het
voorgestelde proces van de baan.  Maar dan kun je
de controle verliezen.  Een lastige keus dus.

Outsourcing wordt dus niet zomaar goedkoper door
lage uurlonen. Belangrijke KPIs zoals
time-to-market en productiviteit worden ook niet
zomaar gunstiger.  Dan is de vraag gerechtigd of de
toegenomen complexiteit en risico's wel opwegen
tegen lokale ontwikkeling.  Mijn stelling is dat
dat alleen onder stringente condities bij de
grootste partijen op zou kunnen wegen.  Maar zeker
is dat niet.

X

Meer weten over de wondere wereld van ICT
in Jip en Janneke taal? Ga dan naar de
knipselkrant van Chris Verhoef

Prof. dr Chris Verhoef is hoogleraar informatica
aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en
wetenschappelijk adviseur voor overheid en
bedrijfsleven.  Hij schrijft regelmatig een
column in AG II.  Hij is te bereiken via email:
x@cs.vu.nl.  Deze tekst is copyright SDU.  Niets
van deze uitgave mag zonder schriftelijke
toestemming van de uitgever worden overgenomen of
worden gepubliceerd.