De open sores van Amsterdam

Het Rijk heeft inmiddels begrepen dat grote
IT-investeringen een heel ander risicoprofiel
kennen dan andere grote investeringen.  In
beide gevallen zien we substantiele
afwijkingen van initiele budgetten,
doorlooptijden, en het opgeleverde werk.
Alleen in geval van IT-investeringen is dat
opgeleverde werk ook wel niets, nada, niente,
null.  Bij de Betuwelijn heb je tenminste nog
een trace, bij de WIA heb je een paar
licenties over.

De Gemeente Amsterdam gaat het allemaal nog
eens dunnetjes overdoen.  Heeft men nog niet
genoeg aan het hoofd met projecten als de
Noord-Zuidijn?  Nee: nu is er het rapport
``ICT op Open Amsterdams Peil'' dat gaat over
een project van 100 miljoen.  Even ter
vergelijk.  Amsterdam geeft per jaar 128
miljoen Euro uit.  De helft daarvan gaat op
aan zogenaamde business applicaties.  Ik
vermoed dat dat maatwerksoftware is.  Men
weet het zelf ook niet echt:

	"Hoewel het op dit moment onmogelijk
	is om vast te kunnen stellen hoeveel
	applicaties binnen de Gemeente
	Amsterdam in gebruik zijn, is zeker
	dat dit aantal tussen de 10.000 en
	15.000 moet liggen. Dit gegeven
	alleen al toont aan dat de
	informatiehuishouding volkomen uit de
	hand is gelopen. Van veel
	softwareprogramma's komen 5 of meer
	versies voor. Er is sprake van een
	enorme overlap in functionaliteit."

We rekenen even door.  Amsterdam telt zo'n
750.000 inwoners.  Op elke 1.000 inwoners
heeft de gemeente Amsterdam bijna 20
ambtenaren in dienst.  Ondertussen betekent
dat in absolute aantallen dat er 15.000
ambenaren zijn, en dus ook 15.000 aplicaties.
Dus per FTE heeft Amsterdam 1 unieke
applicatie.  Eigen applicatie eerst!

Nu gaat men honderd miljoen uitgeven.  De
Raad heeft het over open software en open
standaarden.  De inleiding van het plan legt
uit.

	"Open staat daarbij niet alleen voor
	open standaarden en open source. Het
	is ook open omdat het Amsterdam
	voorbereidt op open, transparante
	interactie met haar burgers,
	bedrijven en partners. Het is open
	omdat het staat voor een gemeente die
	7 x 24 uur `digitaal' open is en op
	een duidelijke eigentijdse manier aan
	dienstverlening doet. En het is open
	omdat het helpt onze ambtenaren zich
	open te stellen, voor te bereiden op
	de zich snel ontwikkelende
	digitaliserende maatschappij."

Hoort u het zwatelgehalte hier?  Men weet dat
zelf ook wel, want de werkplekkosten zijn
veel lager dan die van de maatwerksoftware.
De Raad heeft moties ingediend om over te
gaan op open source.  Al zou je 25% besparen
op dan nog kom je op 6-7 miljoen besparing
voor heel Amsterdam per jaar (aldus het
rapport).

De Raad  is verblind door het blinkende
speeltje dat open source heet.  Hier moet
echter iets heel anders gebeuren dan nog
honderd miljoen er tegenaan.  Het blote feit
dat men accepteert dat het onmogelijk is om
de IT-portfolio in kaart te brengen zou per
direct aanleiding moeten zijn voor de Raad om
de boedel precies te kennen.  Vervang Raad
door Raad van Bestuur en Amsterdam door Bank,
en dan weet je open source moet zijn open
sores.

De kraan moet dicht, niks open.  Geen
applicatie komt er meer in.  Alle lopende
projecten moeten precies in kaart worden
gebracht.  Alles dat onduidelijke business
cases heeft: killen.  Het volledige
applicatielandschap moet in kaart worden
gebracht.  Zoveel mogelijk uitzetten wat daar
aan onduidelijks rondzwerft.  De benodigde
basisfunctionaliteit identificeren.  Daar de
bestaande systemen met de hoogste
toekomstvastheid uit selecteren.  Via
forensische methodes, want in gelul kun je
niet wonen.  De rest uitzetten en delen er
naar toe migreren als dat echt niet anders
kan.

Kortom: kraan dicht, killen, uitzetten, de
slechtste meubels eruit, en de rest
opknappen.  Open source is nu wel het laatste
waar je je mee bezig moet houden.  Niets,
open amsterdams peil.

Dit onzalige plan loopt van 2010 t/m 2014.
Dus de honderd miljoen is op in 2014.  Vanaf
dat moment gaat er geld binnenstromen: de
prognose is tussen de 30-36 miljoen per jaar.
Dan is de payback period in de tweede helft
van 2016 of na het eerste kwartaal van 2017.
Kortom een PBP van gemiddeld 7 jaar.
Iedereen weet dat in 7 jaar de wereld nogal
kan veranderen.  De kans dat een grote
IT-investering na 7 jaar ook werkelijk een
return on investment gaat opleveren is zeer
gering.

Er zit een verband tussen PBP en ROI: een
zeer korte PBP heeft vaak een heel lage ROI.
Dan neemt het toe en naarmate de PBP later
wordt gaat de ROI juist weer afnemen.  Zeven
jaar is echt teveel om dit buzzwordplan te
kunnen rechtvaardigen.  Kappen dus met die
open sores onzin!

X

Meer weten over de wondere wereld van ICT
in Jip en Janneke taal? Ga dan naar de
knipselkrant van Chris Verhoef

Prof. dr Chris Verhoef is hoogleraar informatica
aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en
wetenschappelijk adviseur voor overheid en
bedrijfsleven.  Hij schrijft regelmatig een
column in AG II.  Hij is te bereiken via email:
x@cs.vu.nl.  Deze tekst is copyright SDU.  Niets
van deze uitgave mag zonder schriftelijke
toestemming van de uitgever worden overgenomen of
worden gepubliceerd.