Vergeet de NSA, hoed u voor China!

De Amerikaanse geheime dienst, de NSA, ligt in
binnen- en buitenland onder een vergrootglas vanwege
de bekendwording van massale afluisterpraktijken.
Niet alleen voor de veiligheid van het land, maar
geruchten gaan dat ook bedrijfsspionage onderdeel
van het takenpakket is.

Obama werd in verlegenheid gebracht doordat Merkel
was afgeluisterd.  Dit soort perikelen zijn
overgewaaid naar Nederland waar kennelijk 1.8
miljoen gemaakte connecties zijn opgevangen.
Landen schijnen databases als voetbalplaatjes met
elkaar te ruilen, als we Plassterk nog mogen
geloven.

In Europa gaan stemmen op voor een eigen cloud,
een eigen GPS systeem, en meer van dit soort
initiatieven.  Daarmee moet de afhankelijkheid van
Amerika en haar machtige bedrijven verminderen.
Ook valt te denken aan toepassingen zoals
zoekmachines, social media in een eigen Europese
Internet ruimte. Daarmee worden we baas in eigen
privacy omdat we minder last hebben van
onvriendelijke Amerikaanse wetten zoals de FISMA
en de PATRIOT ACT.

Amerika wekt in ieder geval nog de indruk dat daar
goed mee te praten valt, en men beloofde
beterschap.  Wat daarvan terecht komt, is
onduidelijk natuurlijk.  China daarentegen, komt
op mij over als een grootmacht die zich niets
aantrekt van wat anderen over hen vinden.  Men
heeft daar eigen zoekmachines en eigen social
media.  Het bedrijf Tencent is bekend van deze
social media.  Het kwam eerder al mondiaal in het
nieuws vanwege hun virtuele currency: de QQ-coins.
Die werden gebruikt voor reeele transacties, en
gingen de renminbi beinvloeden.  Saillant detail:
prostitutie is verboden in China en door betalen
met QQ coins is het officieel geen betaalde sex.
De Chinese Centrale Bank heeft gebruik van de QQ
coins aan banden gelegd om de eigen munt te
beschermen.

Tencent heeft hun succesvolle social media
applicatie QQ Pinyin een westers tintje gegeven
onder de naam WeChat.  Het is de Chinese
tegenhanger van WhatsApp.  Het blijkt dat WeChat
nogal populair aan het worden is.  Vorig jaar
schoot men door de 100 miljoen gebruikers buiten
China heen.  Er wordt zelfs beweerd dat Tencent
met WeChat en QQ samen over de miljard gebruikers
kent, en daarmee Facebook naar de kroon steekt.

Daarmee is WeChat een interessant middel geworden
om hele volksstammen af te kunnen luisteren door
de Chinese geheime dienst.  Het is dus niet zonder
meer zo dat als we maar met de Amerikanen tot een
vergelijk komen dat we er dan zijn.  De Chinezen
gaan een steeds grotere rol spelen in de virtuele
ruimte zo lijkt het, en ik kan me nauwelijks
voorstellen dat het daarmee gemakkelijk
onderhandelen is over privacy.

Sterker, als we de berichten mogen geloven dan
heeft de Chinese overheid er geen enkele moeite
mee te laten blijken dat ze afluisteren.  Zo las
ik dat een Tibetaan een voice message kreeg in het
Mandarijn die van iemand kwam die geacht werd haar
te monitoren.  Of mensen die een voice bericht
krijgen van een familielid die ze helemaal niet
hebben ingesproken.  Of iemand die gearresteerd
werd omdat ze verboden fotos van de Dalai Lama op
haar mobieltje had.  Of dissidenten die hun
berichten letterlijk geciteerd kregen door de
autoriteiten.  Het lijkt er op dat de Chinese
geheime dienst er in ieder geval in het geheel
geen geheim van maakt dat WeChat volop wordt
afgeluisterd.  Dus een Snowden hebben we daar niet
nodig om dit soort dingen te weten te komen.

Als we in Europa aan de eigen systemen gaan, wie
garandeert dan dat onze privacy wel goed beschermd
zal worden?  Vooralsnog is de logica dat
buitenlandse mogendheden mogen wat wij ook in het
buitenland mogen, en dat schijnt alles te wezen.
En als je dan vervolgens gegevensbankjes gaat
ruilen, kom je aan de informatie over je eigen
land als je dat van de landen waar jij iets over
weet voor hen regelt.  Een soort Torrent voor
geheime diensten.  Ik mag toch hopen dat
beleidsmakers daar een stokje voor gaan steken.

X

Meer weten over de wondere wereld van ICT
in Jip en Janneke taal? Ga dan naar de
knipselkrant van Chris Verhoef

Prof. dr Chris Verhoef is hoogleraar informatica
aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en
wetenschappelijk adviseur voor overheid en
bedrijfsleven.  Hij schrijft regelmatig een
column in de AG.  Hij is te bereiken via email:
x@cs.vu.nl.  Deze tekst is copyright SDU.  Niets
van deze uitgave mag zonder schriftelijke
toestemming van de uitgever worden overgenomen of
worden gepubliceerd.