De gelicenseerde IT-professional

Kom je met een recept bij de apotheek en klopt er iets
niet?  Meestal direct gespot door een gelicenseerd
professional, die overlegt met een---tevens
gelicenseerd---medicus, om het probleem glad te strijken.
Wellicht tot je verbazing:  ook een apothekersassistente
is onderwerp van assessment:  toleranties van de inhoud
van capsules mag bepaalde grenswaarden niet overschrijden,
en dat wordt steeksproefsgewijs gecheckt.  Geen twijfel
dat de radioloog gelicenseerd is om Rontgenopnamen te
interpreteren.  Maar je kunt iedere GEK van de straat
plukken om een Rontgenapparaat te programmeren.  Er
bestaat namelijk niet zoiets als de gelicenseerde
IT-professional.

De apotheker die geen idee heeft van de wereld achter
jouw recept, een doorverwijzing naar een kwakzalver die
in je kind gaat snijden, 30% faalkans bij operaties.
Kortom, de IT-praktijk getransponeerd op de medische
praktijk; het is volkomen ondenkbaar.  Idem voor piloten,
advocaten, notarissen, gasfitters, electriciens, de
politie, brandweer, ook schoorsteenvegers hebben
hun zaakjes beter op orde dan het IT-wereldje.  Beunhazen,
kwakzalvers, amateurs, broddelaars, leken, joyriders:
zonder papieren ben je af!  Zo niet in de IT.

Zonder IT staat alles stil, gaat alles failliet, stort
alles ineen.  Gegeven de kritische afhankelijkheid, is
het niet overdreven om ons op te trekken aan medici.
Het is dus de hoogste tijd voor een debat over de
gelicenseerde IT-professional.  Licenties gaan niet over
zelf gecalligrafeerde oorkondes van zelfbedachte instituten.

Wat zou een gelicenseerd IT-professional moeten hebben
aan papieren? Afgestudeerd in de Informatica.  Minimaal!
De eerste de beste piloot of specialist heeft nog eens
extra papieren, compleet met uiterste houdbaarheidsdatum.
Al weer zolang niet gevlogen op een 747?  Op naar Seattle,
licentie vernieuwen.  Alweer zolang die ingreep niet
uitgevoerd?  Terug naar school!  Een beetje senior medisch
specialist is bovendien gepromoveerd.  Voor minder legt
u namelijk uw gezondheid niet in hun schoot.  Waarom dan
wel beunen met IT?  Waarom dan wel een techno-nul die
zich in het gewaad van de CIO hult?  En de boel maar
stelselmatig door zelfoverschatting verzieken.

De gelicenseerde IT-er is een zeldzaam verschijnsel.
Onze universiteiten leveren er op jaarbasis een paar
honderd af, aan gepromoveerden enkele tientallen.  En
dat op onze beroepsbevolking van honderdduizenden.  Dit
deplorabele beeld is wereldwijd netjes volgens benchmark,
met als gunstige uitzondering Rusland.  Een solide basis,
continuous learning, licenties, audits---ingredienten
van een professionele beroepsgroep zonder plek voor
Haarlemmerolie: is daar behoefte aan?  Zeker!  Er wordt
teveel geld verkwanseld aan falende IT, dus er is een
zeer sterk economisch argument.  Bovendien valt me op
dat columns waarin ik eerstejaars-stof behandel gretig
aftrek vinden.  Dus er is ook een professionaliteitsargument:
de praktijk heeft behoefte aan basale IT-kennis.  Mind
you, een column getiteld "wat zijn antibiotica" zou 
ondenkbaar zijn bij medici!

De Vrije Universiteit doet er alles aan om gelicenseerde
IT-professionals af te leveren, en gezien het arbeidsmarktsucces
van onze alumni, niet zonder succes.  Desondanks leidt
de weg naar succes niet over rozen.  Zo heb ik de schone
taak om aanstormende licentiaten te verklappen dat
Informatica geen kwestie van code aaneen meanderen is:
"Het werkt toch?!".  Nee, een berg kennis is onotbeerlijk,
gezien de state-of-the-art.  Rijtjes, stampen, ezelsbruggetjes,
cases, benchmarks, historische papers, boeken: doorploegen,
studeren, leren, en wel van buiten.

Sommigen gaan daarvan hyperventileren.  Stampen is voor
lager geschoolden, het gaat om het begrip!  Een grove
misvatting.  Discussiepunten:  "Is het niet nuttiger
de stof te snappen dan om hem letterlijk te kennen?"  Of
deze: "Letterlijke feiten, definities en rijtjes zijn
moeilijker te onthouden en blijven minder lang hangen."
Onzin, de medicus die symptomen van een zeldzame ziekte
ontwaart moet een deja vu krijgen!  Da's echt beter dan
de grote lijn:  ja u bent ziek.  Daarom klopt de volgende
platitude ook niet: "Ik kan nu al voorspellen dat bijna
alle rijtjes die ik heb geleerd over enkele weken alweer
verdwenen zijn uit mijn geheugen."  Men denkt dat werkelijk
begrip van zaken langer blijft hangen, vooral omdat dat
zo mooi combineert met wat men al weet.  Dat is dus niet
zo.  Kennis vooral de nonintuitieve soort verbreedt de
horizon, een noodzakelijke voorwaarde---iets dat velen
door schade en schande in de praktijk hebben moeten
ervaren.

Spiegel die opvatting eens aan de medicus die niet stampt,
maar gaat voor de grote lijn, en die daarmee zal genezen.
Op no cure, no pay basis, dat spreekt.  En dan blijkt
ineens dat we aan medici heel andere eisen stellen: de
juiste medicijnen, de juiste doses, de juiste combinaties
van medicijnen, de juiste behandeling, het juiste protocol,
en geen learning-by-doing als jij geopereerd moet worden.
Die vaardigheden moet je dus eerst leren, bovenop het
algehele begrip dat je sowieso nodig hebt.  Rijen boeken
die alleen al daarvoor bedoeld zijn: mnemonics for
pharmacy, mnemonics for medical science, etc.  Allemaal
studiemateriaal om slim kennis te kunnen absorberen.  De
meeste studenten hebben dan het licht gezien.  En ik
meen, ook menig IT-er in de praktijk.  Ik verklaar het
debat over de gelicenseerde IT-professional bij deze dan
ook voor geopend.

X

Meer weten over de wondere wereld van ICT 
in Jip en Janneke taal? Ga dan naar de
knipselkrant van Chris Verhoef

Prof. dr Chris Verhoef is hoogleraar informatica 
aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.  Hij schrijft      
maandelijks een column in AG II.  Deze tekst is 
copyright SDU.  Niets van deze uitgave mag zonder
schriftelijke toestemming van de uitgever worden
overgenomen of worden gepubliceerd.