ERP werkt als een speer

De naam SPEER staat voor strategic process and
enabled reengineering.  Hier ben ik het spoor al
bijster: is er dan ook disabled reengineering?  Op
het ICT dashboard van de rijksprojecten valt te
lezen dat SPEER in 2013 is beeindigd en dat nu de
zaak moet worden geimplementeerd in de lijn.  En
dat staartje heet ERP.  Alles bij elkaar, zo
becijferde de Rekenkamer, heeft zo'n 900 miljoen
Euro gekost.  NRC.Next bracht in het nieuws dat de
stekker uit dit project gehaald is, en dat het een
fiasco is, maar de Minister schijnt dat te
ontkennen.

De Tweede Kamer wil het fijne van dit project
weten.  Weer een miljard door de plee?  En hoe kan
dit nu?  Maar liefst 22 externe kwaliteitstoetsen
zijn er uitgevoerd op dat traject.  Het merendeel
door de Audit Dienst van Defensie, ook nog eens
vijf door de Audit dienst Rijk, een gateway
review, en een review van het HEC.  Geen van die
reviews heeft kennelijk in voldoende mate
voorkomen dat er 900 miljoen is uitgegeven aan wat
NRC.Next als fiasco betitelde.

Daar ligt een flinke kluif voor het Bureau ICT
Toetsing in de stijl van de commissie Elias.
Helaas heeft de Tweede Kamer nog niet doorgepakt
in dat opzicht: vooralsnog komt er geen BIT dat
werkelijk onafhankelijk opereert.  En zo moddert
de overheid voort zoals tevoren zonder dat er
maar het minste zicht is op enige verbetering,
incidenteel dan wel structureel.

Waarom niet even gekeken naar ervaringen met ERP
bij een zusterministerie?  Laten we het Ministerie
van Defensie van de Verenigde Staten er eens
bij nemen.  Een belangrijke informatiebron is dan
altijd Paul Strassmann, de voormalig CIO van de
DoD.  Hij heeft 6000 pagina's vol geschreven over
zijn ervaringen, en vele artikelen daarnaast.  In
2011 somt Strassmann de status van de ERP
systeemontwikkeling bij defensie op: ``For more
than a decade, DOD has dominated GAO’s list of
federal programs, including all of the current
eight ERP programs, as high risk of fraud, waste,
abuse, and mismanagement.''  Kortom, de
Amerikaanse versie van de Rekenkamer, de
Government Accountability Office, heeft rapport na
rapport geschreven met een treurniswekkend
resultaat voor de ERP ontwikkeingen bij defensie.

Strassmann had een GAO rapport er bij gepakt en
daar is goed te zien dat het allemaal beslist niet
meevalt.  Dat hadden we hier dus ook kunnen weten,
zonder 22 toetsen: ``GAO has reported that, based
upon the data provided by DOD, 6 of the 10 ERPs
DOD had identified as critical to transforming its
business operations experienced schedule delays
ranging from 2 to 12 years, and five had incurred
cost increases totaling an estimated $6.9
billion.''

Dus alleen al op basis van even kijken bij de
buren was meteen duidelijk geworden dat met ERP
systemen de problemen van oude technologie te lijf
gaan, alles beter krijgen, alles integraler
krijgen, een uiterst moeizaam begaanbaar pad is.
Dit gaat gepaard met enorme tegenvallers in termen
van doorlooptijden, kosten, functionaliteit en
kwaliteit.  Of zoals de GAO het verwoordt:
``However, to date, DOD’s ERP implementations have
been negatively impacted by schedule delays, cost
increases, failures in delivering the necessary
functionality, and a lack of compliance with
required standards.''  Alsof je NRC.Next leest
over ERP/Speer.

Nederlandse Defensie gaat met wat er nu ligt aan
de slag om nog iets van de gereasliseerde
spullenboel te maken.  Daarmee volgen ze ook
precies het pad van Amerikaanse Defensie.  Het
doel was daar om allerlei oude systemen uit te
zetten, ten faveure van de nieuwe geintegreerde
systemen.  Maar omdat die nieuwe systemen niet
goed genoeg zijn, kun je de oude niet uitzetten,
maar moet je daarmee interacteren.  Je krijgt er
dus alleen maar systemen bij.  Strassmann besluit
zijn artikel aldus: ``Consequently, DoD continues
to operate largely in the duplicative, stove-piped
environment its legacy systems as well as ERPs
that are attempting to provide the military with
innovative replacements.''

Er is geen enkele reden om aan te nemen dat het in
Nederland significant anders gaat verlopen.
Volgens de minister werken delen van ERP reeds als
een speer, en omdat ``het werkt'' zal men uit een
misplaatst kostenbewustzijn in de volgende valkuil
trappen: rotzooi in productie bregen.  Dat zal er
uiteindelijk toe leiden dat er meer systemen
zullen ontstaan die allemaal onderhouden en
beheerd moeten worden in plaats van minder
systemen die beter op de toekomst zijn toegerust.

X

Meer weten over de wondere wereld van ICT
in Jip en Janneke taal? Ga dan naar de
knipselkrant van Chris Verhoef

Prof. dr Chris Verhoef is hoogleraar informatica
aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en
wetenschappelijk adviseur voor overheid en
bedrijfsleven.  Hij schrijft regelmatig een
column in de AG.  Hij is te bereiken via email:
x@cs.vu.nl.  Deze tekst is copyright SDU.  Niets
van deze uitgave mag zonder schriftelijke
toestemming van de uitgever worden overgenomen of
worden gepubliceerd.