Nederland, Kennixland

Bij D'66 hebben ze er hard voor gevochten: meer geld voor
het hoger onderwijs om Nederland een kennisland te laten
blijven.  Maar ja, de meeste intellectuelen hadden
blijkbaar al wetenschappelijk asiel aangevraagd in echte
kennislanden, want D'66 heeft nu niet bepaald punten
gescoord met dit issue.

Ondertussen wordt het op de universiteiten steeds
moeilijker om het hoofd boven water te houden, met al die
bezuinigingen, en geldschieters die op fundamentele
onderzoeksprojecten toch via de achterdeur een
terugverdientijd van 3 jaar eisen, en zo verder.  Er waren
zelfs ludieke acties om het publiek uit te leggen dat
wetenschap echt wel nuttig is.

Universiteiten worden afgerekend op het afgeleverde aantal
studenten, en dat aantal mindert in Nederland.  Dus de
bestuurders reizen naar verre streken waar studenten nog
heel gemotiveerd zijn: zo hoef je van Putin niet in
Tsjetsjenie te vechten als je gepromoveerd bent in de
exacte wetenschappen.  Dus de Nederlandse universiteiten
leggen contact met studenten in Polen, Hongarije,
Roemeni"e, Rusland, en zo meer.  Er is bij de VU zelfs een
delegatie naar China afgereisd om te kijken of er studenten
en promovendi te recruteren zijn.  En de Nederlandse
universiteiten zijn geliefd, al is het maar omdat je in
andere Europese landen heel veel collegegeld kwijt bent, of
het lesmateriaal in het Duits of Frans is.  In Nederland,
is het moenteel nog te betalen, en het kan in het Engels.

Dus lukt het best aardig om studenten uit verre streken te
werven, en die zijn over het algemeen ook heel goed.  Die
kunnen zonder enig probleem integreren en afstuderen, en
binnen Nederland aangetrokken worden om de kennisleemtes te
vullen die er nu ontstaan.  En tada:  Nederland kennisland,
met een beetje import.

Maar er zit een addertje onder het gras: bij informatica
moeten die studenten een externe stage doen, bij een
bedrijf.  Dan doen ze meteen praktijkgericht onderzoek, en
zien ze hoe of het toe gaat in het bedrijfsleven.  Daar zit
hem nu het probleem.  Als je voltijdsstudent bent, en je
gaat stage lopen, wordt dat door het Centrum Voor Werk en
Inkomen geinterpreteerd als ware het een baan (of je ze nu
betaald of niet).  En als je een baan wilt, en niet uit
Europa komt, dan heb je een terwerkstellingsvergunning
nodig.  Daar is een hele kermis aan verklaringen voor
bedacht:  de onderwijsinstelling moet verklaren dat de
stage een noodzakelijk onderdeel uitmaakt van het
onderwijsprogramma.  Het Centrum voor Werk en Inkomen heeft
kennnelijk zelf nog nooit gestudeerd, want dat weet toch
iedereen?  En, dit moet elke keer verklaard worden, apart
voor iedere student; kennelijk heeft het Centrum voor Werk
en Inkomen geen geheugen.  Verder moet er een gedetailleerd
stageplan meegestuurd worden, waaruit blijkt wat de inhoud
van de stage is.  Het is niet te hopen dat het Centrum voor
Werk en Inkomen dit plan gaat beoordelen, gezien het hoge
BSE-gehalte van de procedure.  En verder natuurlijk een
kopie van de verblijfsvergunning, een kopie van het
paspoort, een kopie van de diploma's en getuigschriften.
Een vertaling hiervan is gelukkig nog niet vereist.  En
natuurlijk heeft het Centrum voor Werk en Inkomen nog een
recent uittreksel van de inschrijving van de werkgever bij
de Kamer van Koophandel nodig.  En dan gaat het Centrum
voor Werk en Inkomen minimaal vijf weken die hele
papierwinkel herkauwen waarna het zich een oordeel gaat
aanmeten.

Bijkomende uiterst vervelend effect is nu dat de VU
speciaal voor die studenten voordat ze komen alles heeft
geregeld: een verblijfsvergunning tot 1 september, want dan
moeten ze afgestudeerd zijn, huisvesting tot 1 september,
ziektekostenverzekering, collegegeld, en zo verder.  Maar
als het Centrum voor Werk en Inkomen er tussen gaat zitten
en vijf of meer weken studievertraging inregelt dan loopt
die planning geheel en al mis, met het risico op niet
afstuderen aan toe.

En wat doe je eraan?  Ik hoorde van de juristen van de VU
dat je vroeger gewoon Pronk kon benaderen.  Die snapte de
onzinnigheid ervan meteen, en na een middagje rondbellen
had die het probleem dan meteen preventief geruimd.  Nu
hebben we Nawijn, een mogelijke grote verhoging van de
collegegelden, plus mogelijk grote bezuinigingen.  Kortom:
Nederland kennixland, en-het-wordt-ook-niks-land.

X

Meer weten over de wondere wereld van ICT 
in Jip en Janneke taal? Ga dan naar de
knipselkrant van Chris Verhoef

Prof. dr Chris Verhoef is hoogleraar informatica 
aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.  Hij schrijft      
maandelijks een column in AG II.  Deze tekst is 
copyright SDU.  Niets van deze uitgave mag zonder
schriftelijke toestemming van de uitgever worden
overgenomen of worden gepubliceerd.