TINA

TINA is een afkorting voor Truth in Negotion Act.  Dat is
een al wat oudere wet waarin de spelregels staan voor
onderhandelen met de Amerikaanse overheid over contracten
boven de 550000 dollar.  TINA komt er in het kort op neer
dat bedrijven die een publieke aanbesteding doen tijdige,
accurate, en volledige informatie moeten verstrekken over
de kostenaspecten van hetgeen men aanbiedt.

De overheid verlangt dat alle feiten overlegd worden die de
prijsonderhandelingen significant kunnen beinvloeden.
Feiten, geen meningen.  Dus de data moet verifieerbaar
zijn.  Er zijn een paar uitzonderingen.  Bijvoorbeeld, als
er werkelijke competitie is (dus geen onderonsjes a la de
bouwfraude).  Of als de prijs door de overheid vastgelegd
is.  Maar ook als de verantwoordelijke een uitzondering
wenst te maken.  Dat gebeurd bijna nooit, de eerste keer
was in 1995 toen er nog een half dozijn F-16 nabesteld
moesten worden.

Maar over het algemeen moet je correcte, complete, en
verifieerbare data overleggen plus een certificaat van
echtheid.  Dat betekent dat de salami-tactiek van eerst
voor een te lage prijs binnen zien te komen, en daarna deze
low-balling estimate opschroeven als de klant niet meer
terug kan, door TINA verboden is.  Maar ook het omgekeerde,
als je veel te veel vraagt, en dus te duur bent, heeft TINA
de middelen om je aan te pakken.

Wat heeft dit met IT te maken?  De Amerikaanse overheid
spendeert dit jaar 52 miljard dollar aan IT, dus alles zou
ik zeggen.  Denk je eens even in: dat je bij een
IT-aanbesteding je handen in het vuur durft te steken voor
je kostenschattingen, en mogelijke beren op de weg die de
prijs kunnen beinvloeden.  Want de gevolgen van het
zogeheten "defective pricing" zijn minder fijn.  Denk aan
vorderingen op de betaling, kortingen, boetes, gederfde
rente, rechtzaken, parlementaire enquetes.  Als een
contract knollen voor citroenen beloofd, is elke rekening
die je verstuurt een aanleiding om civiele of
strafrechtelijke procedures te beginnen.  Inderdaad, niet
alleen het bedrijf, maar ook de ondertekenaar kan
persoonlijk aansprakelijk gesteld worden.  Met het
Nederlands uitleveringsbeleid zou dat nog voor verassingen
kunnen zorgen met de JSF.

Aan de andere kant is het uiterst lastig om TINA uit te
voeren: zo klaagt de industrie dat het een kostenvreter is,
en dat werd bevestigd door een onderzoek van Coopers &
Lybrand.  De TINA eisen bleken de tweede zogeheten
cost-driver te zijn.  In rond hollands; een gemiddelde
verhoging van de contracten met 18% op goederen en diensten
die Defensie aankocht.  Ter illustratie, de TINA-waiver
voor de 6 F-16's leidde tot een kostenvermindering van
bijna 2 miljoen dollar, en de gehele aanschafprocedure
kostte bijna 200 dagen, zo'n 800 dagen minder dan een
eerdere aankoop een paar jaar eerder, wat ook een hele hoop
kosten scheelt.

Om iets aan die hoge kosten te doen zijn sindsdien
parametrische schattingstechnieken toegestaan, die dan wel
adequaat gecalibreerd en gevalideerd moeten zijn.
Parametrische methoden zijn mathematische uitdrukkingen die
je gebruikt om de kosten van een IT-project te schatten als
een functie van een of meer relevante variabelen.  Daarbij
gebruik je reeds aangetoonde verbanden tussen de key
performance indicators en de kosten en doorlooptijden van
IT-projecten.

Zijn de IT-bedrijven daar goed in?  Nou, niet echt nee.
Maar je zal wel moeten, en daar kun je bij geholpen worden:
er is door defensie een stuk geproduceerd waarin je het
allemaal na kunt lezen.  Het Joint Industry/Government
Parametric Estimating Handbook is een uitgebreid boekwerk
voor acquisitie professionals voor zowel de overheid als
ook de aanbieders die voorstellen voorbereiden, evalueren,
of erover onderhandelen.  En dat alles gebaseerd op
parametrische technieken.  Het handboek legt uit hoe
gebruik te maken van dit soort modellen voor een zogeheten
BOE!

Een BOE (Basis Of Estimate) is het resultaat van correct
geimplementeerde en op de juiste manier gebruikte
parametrische modellen.  Fijn denk je, en je gaat aan de
slag met een van de besproken software tools om aan de
wettelijke eisen te voldoen:  tijdige, accurate, en
vollediges data volgens de aangeprezen verifieerbare
methodes.  Voor ik het zegel verbreek van zo'n tool, lees
ik: "The software media is distributed on an "As IS" basis,
without warranty.  Neither the authors, the software
developers, nor [de uitgever] make any representation, or
warranty, either expressed or implied, with respect to the
software programs, their quality, accuracy, or fitness for
a specific purpose."  Ah gelukkig, dat klinkt vertrouwd:
voor de wet acceptabele software met de gebruikelijke
garantie dat het systeem voor de wet geen enkel doel
dient.

X

Meer weten over de wondere wereld van ICT 
in Jip en Janneke taal? Ga dan naar de
knipselkrant van Chris Verhoef

Prof. dr Chris Verhoef is hoogleraar informatica 
aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.  Hij schrijft      
maandelijks een column in AG II.  Deze tekst is 
copyright SDU.  Niets van deze uitgave mag zonder
schriftelijke toestemming van de uitgever worden
overgenomen of worden gepubliceerd.