CIOs: WACIT!

Een bekend economisch begrip is de zogeheten WACC, dat
staat voor de Weighted Average Cost of Capital, of kortweg
de kosten van kapitaal.  Dit is een getal waarmee je
investeringen kunt doorrekenen op hun waarde.  Dat werkt
ongeveer zo:  meestal worden de assets van een bedrijf
gefinancierd door leningen of aandelen.  Vandaar IPO's, of
uitgiftes van meer aandelen.  Gewoon een manier om geld
bijeen te brengen.  WACC is nu een indicator voor dat soort
financiering waarbij in ogenschouw wordt genomen hoeveel er
geleend wordt, en hoeveel er in aandelen binnenkomt.  Door
nu een gewogen gemiddelde te nemen kun je inschatten
hoeveel rente een bedrijf moet betalen voor elke geleende
Euro.

In de WACC zit dus het financieel risico ingebakken wat je
loopt bij investingen.  Met behulp van de
nettocontantewaarde kun je dan zien wat de investering
waard is.  Nettocontantewaarde is een bedrag waarin zowel
de tijdsfactor als risico verdisconteert zijn.  Dat wil
zeggen:  een Euro nu is meer waard dan een Eruo volgend
jaar, en een Euro op de bank is minder risicovol dan een
Euro in high-tech aandelen.  Dat is even in een notedop hoe
je klassiek aan een business case een waarde toekent.

Vroeger was het nooit nodig om een business case door te
rekenen van een IT-investering: het was overduidelijk dat
al het domme werk beter door een machine gedaan kon worden
zodat het slimme werk overbleef.  Een neveneffect van al
het automatiseren is dat hoe meer de bedrijfsprocessen
afgezonken worden in IT-systemen, hoe slimmer het personeel
moet zijn, willen ze nog nut hebben.  En omdat Nederland
nogal geautomatiseerd is, hebben we binnenkort alleen nog
slimme mensen nodig, omdat dom werk overbodig is, en het
hoogroutinematig laagprobleemoplossend werk wegsijpelt naar
lage-lonen landen.  Mijn definitie van kenniseconomie is
dan ook simpel: iedereen die binnen nu en 20 dom is, heeft
geen werk---dat is kenniseconomie in optima forma.  De
Automasisering Gids getuigde daar onlangs al van: de vraag
naar laag opgeleide ITers blijft sterk achter bij de hoog
opgeleide collega's.  Maar ook de New York Times schrijft
dat ondanks het aantrekken van de economie het nu anders
is: "This time, the work is leaving the country, and it's
not coming back."

We weten zo langzamerhand wel dat vele IT-investeringen
niet opleveren wat men ervan had gedacht, en dat ze vaker
mislukken dan goed gaan.  Bovendien is het zo dat IT een
van de grootste productiefactoren aan het worden is: zonder
software staat alles stil.  In termen van economie:
risico's van IT-investeringen gedragen zich anders dan de
risico's die je aantreft bij klassieke investeringen.  Je
kunt dus niet volstaan met de WACC voor je berekeningen.
Daarom is er de WACIT:  de Weigthed Average Cost of
Information Technology.  Die heb je nodig als het om
IT-investeringen gaat.  De WACIT is een getal dat het
riscoprofiel van IT-investeringen uitdrukt, zodat je bij
berekeningen van nettocontantewaardes het risico-effect van
IT ook wordt verdisconteerd.

Net zo min als de meeste CFOs zelf de WACC van hun bedrijf
kunnen vast stellen, is het voor de meeste CIOs niet
mogelijk om de WACIT te berekenen.  Maar het is in feite
onontbeerlijk als je wilt weten of een IT-investering
winstgevend kan zijn.  Om nog maar te zwijgen van de
investeerders die met de WACIT en de WACC in de hand zelf
hun inschattingen zullen maken.  En hun vertrouwen heb je
weer nodig om je IT-plannetjes te financieren waarmee de
cirkel weer rond is.

De taak van de CIO kan in principe worden samengevat in
e'e'n regel:  zorg dat de WACIT nul wordt.  Op dat moment
is namelijk een klassieke investering niet meer te
onderscheiden van een IT-investering, en dat betekent dat
de hoge risico's er niet meer zijn.  Wat weer inhoudt dat
we volledig in control zijn als het gaat om werken aan
software.

Om toch een beetje een idee te geven van de WACIT hier een
vuistregel die een ruwe indicatie geeft.  Vraag na bij de
economen van het bedrijf wat de WACC is.  Of als je
investeerder bent, zoek in het Cost of Capital Yearbook
(bijvoorbeeld van Ibbotson & Associates) de meest
aannemelijke WACC op.  Vervolgens moet er nog een WACIT
opgeteld worden bij deze WACC.  Neem daarvoor 3 keer de
WACC.  Dus voor de nettocontantewaardebepaling gebruik je
dan 4 keer de WACC.

Voor een echte benadering van de WACIT is veel meer nodig.
Om te beginnen tik je op Google in: WACIT pdf.  Dan doe je
een gok en je hebt het simpelste gedeelte gehad: een PDF
met uitleg over hoe je de waarde van IT-investeringen kunt
inschatten.

X

Meer weten over de wondere wereld van ICT 
in Jip en Janneke taal? Ga dan naar de
knipselkrant van Chris Verhoef

Prof. dr Chris Verhoef is hoogleraar informatica 
aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.  Hij schrijft      
maandelijks een column in AG II.  Deze tekst is 
copyright SDU.  Niets van deze uitgave mag zonder
schriftelijke toestemming van de uitgever worden
overgenomen of worden gepubliceerd.