Veelverdiener van onschatbare waarde


"De Alma Mater heeft gierige exen" kopte de Volkskrant
onlangs, daarmee aangevend dat afgestudeerden hun
universiteit links laten liggen.  Nee, dan Amerika!
Veelverdiener H van HP schonk in 2001 nog 400 miljoen aan
zijn oude universiteit.  Het innovatieplatform, dat met
louter positieve energie wil innoveren, ruikt geld.  Men
stelt voor om filantropische vermogensfondsen te
verplichten 5% van hun bestedingen te reserveren voor de
wetenschap, het fiscaal bevorderen van legaten voor
wetenschapsfondsen, en als men bij leven liever gokt dan
bij dood legeteert, zet men een percentage van de revenuen
uit kansspelen in op de wetenschap.  Educatentax.

Er is echter een groot probleem met educatentax:
filantropen worden schaars in Nederland,  gegeven de
discussies over topinkomens.  De een beroept zich op
marktconforme compensaties in de VS; de ander vindt een
salaris hoger dan de voorzitter van het Innovatieplatform
teveel.  De een spreekt een bonus af die de ander te hoog
vindt.  Want "een bonus is toch het toefje" kraaide een
gedeputeerde tijdens een aandeelhoudersvergadering.

Hoe gaat het er echt aan toe in de VS?  Jamie Olis, een
voormalig executive van Dynegy (gas- en electriciteitsboer)
kreeg 24+ jaar gevangenisstraf wegens oppoetsen der
cijfers.  Met herbergierskrijt schrijven is dom, maar het
kan bestuurders ook onopzettelijk overkomen.  Zit je te
slapen, loop je ook kans op 10 jaar brommen.  De risico's
zijn hoog, en daarmee moet de winst ook hoog zijn, anders
wil niemand het spel spelen.  Of koopt u graag aandelen met
ultra-hoog risico, zonder rendement?

Dat over risico's.  Maar wat verdiende men in 2004?  Van de
225 winstgevendste Amerikaanse bedrijven lezen we uit de
krant dat  50% van de bestuurders een basissalaris tussen
de 825000 en de 1133749 dollar beurden.  Het minimum is nul
dollar, het maximum 3300000.  Het gemiddelde zit iets boven
de miljoen.  En dan de bonus.  Dat is geen toefje zoals
sommigen veronderstellen, maar wat het werk leuk maakt:
50% zit tussen 900000 en 2647756 dollar, met een minimum
van 0 en een maximum van 20119338.  Cash.

En dan is er de optie.  Da's geen geld, maar soms wel wat
waard.  Hoeveel, bereken je met een echte opleiding en de
Black-Merton-Scholes differentiaal vergelijkingen.  50% van
de optiewaarde ligt tussen 465703 en 5951573 dollar,
gemiddeld 4171285 dollar, minimum wederom 0 en maximum
31202127.  Dan komen er nog wat dingetjes bij, zoals
restricted stock, langetermijn prikkels, en winsten uit
geincasseerde opties.  Voor 50% van de execs maakt dat
tussen de 5888597 en 18581508 dollar, gemiddeld 15511150
per CEO.  Minimum 1 en maximum is 98038622 dollar.  Tesamen
verdiende men over 2004 een slordige 3490008747 dollar.

Om zoveel geld te verdienen moet je slim zijn, en dat
begint bij een goede universiteit; da's die universiteit
die alumni de beste perspectieven biedt.  Daar kun je
lijstjes van downloaden en bij "Top salaries in IT" vinden
we op 3 Wharton, op 2 Harvard, en op 1 Kellogg.  Juist, u
raadt het al cornflakes kauwende, nummer 1 is mede mogelijk
gemaakt door een filantroop!  Nummer 2 is ook mede mogelijk
gemaakt door een benevolent die zijn bibliotheek en de
helft van zijn land weggaf in 1638.  En op 3 weldoener
Wharton die eerst bedacht dat er een business school nodig
was, en later een deel van zijn fortuin bij leven en
welzijn weggaf aan die school.  Dit is geen toeval:
Amerikaanse topuniversiteiten zijn vaak genoemd naar wat in
Nederland een exhorbitante zelfverrijker zou heten.

Brussel liet onlangs weten dat Europa achterop loopt.  Men
wil het intellect van Europa mobiliseren om universiteiten
een optimale bijdrage te laten leveren aan de
Lissabonstrategie.  150 miljard per jaar extra is nodig om
ook maar de VS-investeringen te benaderen.  Een belangrijk
verschil tussen Europa en de VS is het geld dat vanuit het
bedrijfsleven en via particulieren komt, dat een veel
sterkere en blijvende expansie mogelijk heeft gemaakt.
Aldus Brussel.

Die expansie is mede te danken aan de grote waarde die
filantropen hebben gecreerd.  Die is wellicht als optie uit
te drukken.  Namelijk, een veelverdiener is een optie op
filantropie, en een filantroop is weer een optie op een
topuniversiteit, cultureel erfgoed, en andere zaken van
onschatbare waarde.  Dus een veelverdiener zou wel eens een
heel goede investering kunnen wezen!  Even twee
voorbeelden: Bernard van Leer die geld maakte met
oliedrumsluitingen, steekt dat in de ontwikkeling van jonge
kinderen.  Of Kr"oller die M"uller's geld uitgaf aan
moderne kunst, landgoed, museum, jachthuis, en nog wat
details, waar we nu nog de vruchten van plukken.

Filantropie is extremer dan een commissie die een procentje
hier en een procentje daar uitdeelt om iedereen tevreden te
houden.  Ik zag dus al reikhalzend uit naar de Wim Kok
School of Banking, de Paul Rosenm"oller school of Ethnic
Issues, en de Boersma-van Halderen school of Sustainable
Energy.  Maar nee, want in Nederland nagelen we
veelverdieners eerst aan de schandpaal, om ze vervolgens te
verwijten dat ze gierig zijn.

X

Meer weten over de wondere wereld van ICT 
in Jip en Janneke taal? Ga dan naar de
knipselkrant van Chris Verhoef

Prof. dr Chris Verhoef is hoogleraar informatica 
aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.  Hij schrijft      
maandelijks een column in AG II.  Deze tekst is 
copyright SDU.  Niets van deze uitgave mag zonder
schriftelijke toestemming van de uitgever worden
overgenomen of worden gepubliceerd.