IT-verspilling gaat als een trein

Jos Hessels van het CDA maakt zich terecht sterk
voor een parlementair onderzoek naar de
IT-verspilling van de overheid. Meteen beginnen
zou leiden tot minder verspilling, meent Hessels.
Zijn eigen partij bewijst nu echter dat dit
onrealistisch is.  Partijgenoot Camiel Eurlings
zegt doodleuk een investering toe van maar liefst
15 miljoen euro voor een nieuw IT-debacle: de
webtrein. Een onderzoek of extra regelgeving lost
dit probleem niet op, daarvoor is namelijk ook
echt IT-bestuur nodig.  Bij goed IT-bestuur hoort
bijvoorbeeld dat er niet teveel IT-besluitvormers
zijn. Maar een PvdA-kamerlid hoeft maar even te
wuiven, en CDA-machinist Eurlings rijdt een extra
trein der IT-verspilling het perron op. Dit soort
besluitvorming leidt onverkort tot
waardevernietiging, slechte prioritering en
brakke businesscases.

Eurlings, die beter zou moeten weten als opgeleid
technisch bedrijfskundige, stelt in de Kamer dat
Internet in de trein "heerlijke meerwaarde"
biedt. Deze frase komt vast niet uit een van zijn
studieboeken over kosten/baten-analyses. Want het
feilen van het webtrein-idee zit hem nu net in de
gebrekkige businesscase. Internet in de trein is
technologisch al een gepasseerd station. NS en
KPN hebben de webtrein al uitgerangeerd naar een
dood spoor, vanwege een tekort van tientallen
miljoenen op een totale investering van 50-100
miljoen. Dat is ook logisch, veel mensen hebben
al lang internet in de trein via landelijk
dekkende mobiele netwerken. Wie zit er dan nog te
wachten op internet dat alleen in de trein werkt?
Het is dan ook onbegrijpelijk dat Eurlings een
dode webtrein met 15 miljoen probeert te
reanimeren.

Een goede businesscase kent scenario's. Hier een
voorbeeld voor Eurlings' hobby-trein. Eind 2008
worden de eerste webtreinen in gebruik genomen.
Sommige netwerken langs het spoor ondervinden
opeens hinder bij de langsrazende "heerlijke
meerwaarde". Ze vallen per dienstregeling uit,
waardoor internetten continue onderbroken wordt.
Onwerkbaar. Verder beginnen de concurrenten van
KPN te klagen over ongeoorloofde staatssubsidie.
Hebben ze net peperdure UMTS-licenties moeten
kopen, drukt het duo KPN/NS ze toch weer weg met
staatsteun. In de trein zien we daarentegen zeer
weinig mensen die de "heerlijke meerwaarde" van
de webtrein weten te waarderen. Het is als een
ingebouwde treintelefoon terwijl iedereen al een
mobieltje heeft.

Op zich is Internet en openbaar vervoer
stimuleren wel degelijk een nobel streven. Zo kan
men rijdende treinen met genoeg zitplaatsen
uitrusten---kun je nog eens mobiel internetten.
Of glasvezelleveranciers een toekomstgericht
netwerk aan laten leggen---kunnen we gewoon
thuiswerken. Dit klinkt natuurlijk een stuk
saaier dan zo'n webtrein, maar het is wel
nuttiger. De move van Eurlings maakt een en
andermaal duidelijk dat IT-verspilling door de
overheid een rijdende trein is, en dat een
parlementair onderzoek vooral ook op zoek moet
naar de noodrem.

Drs Peter Kampstra is promovendus op het gebied
van IT-economie, en Prof dr Chris Verhoef is
hoogleraar informatica. Zij werken beiden aan de
Vrije Universiteit Amsterdam.

Meer weten over de wondere wereld van ICT 
in Jip en Janneke taal? Ga dan naar de
knipselkrant van Chris Verhoef

Deze tekst is copyright SDU.  Niets van deze uitgave 
mag zonder schriftelijke toestemming van de uitgever
worden overgenomen of worden gepubliceerd.