Rekenkamerrapport roept verdeelde reacties op


Prominente criticasters van de IT-governance bij
de centrale overheid reageren teleurgesteld op de
vandaag vrijgegeven voorlopige versie van het
rapport Lessen uit ICT-Projecten Deel B. De
analyse van de misstanden onthult nog onvoldoende
hoe het zo fout kon gaan en de Rekenkamer is te
terughoudend met zijn aanbevelingen. De
ministers, die hun autonomie met betrekking tot
IT gerespecteerd zien, reageren - voorzover
bekend - voorzichtig positief.

ICT-management hoogleraar Chris Verhoef van de VU
is een van de door de Rekenkamer geraadpleegde
experts. Hij mist in het rapport van de
Rekenkamer de aanbeveling tot een duidelijke
regeling voor governancefacetten die de
afzonderlijke departementen overstijgen: Je kunt
wel zeggen dat er rijksbreed afspraken moeten
worden gemaakt over een uniforme indeling in
kostensoorten, beveiligingsstandaarden,
systeeminterfaces en kaders voor
projectbeheersing en kwaliteitsbewaking. Maar wie
ziet er op toe dat dat ook gebeurt en dat die
regels worden nageleefd? Ik snap best dat je een
Amerikaanse Clinger Cohen-Act niet een-op-een
over kunt nemen.  Maar de kerngedachte dat je een
verdeling in verantwoordelijkheden maakt tussen
decentrale organisatieonderdelen en een
overkoepelend regieorgaan, die kun je toch niet
zomaar negeren? In het bedrijfsleven zie je toch
ook dat een concern als de Stork heel
verschillende bedrijven omvat, maar z'n
innovatiebeleid wel op centraal niveau bij de
raad van bestuur belegt.

Daan Rijsenbrij, vrij gevestigd consultant en
pionier op het gebied van IT-architectuurdenken
in Nederland, noemt het rapport een lauwe
aangelegenheid. Als resultaat van de
onderzoekenbij de vijf uit de hand gelopen
projecten had hij graag een concrete opsomming
gezien van de geconstateerde feiten, conclusies
en aanbevelingen. Dit is niet te vinden, noch de
maatregelen om de nuchterheid en zakelijkheid bij
de overheid ten aanzien van IT te herstellen. Het
rapport lijkt nu meer een verzameling van
goedbedoelde theorieen uit allerlei tekstboeken in
plaats van een praktische aanbeveling hoe de
overheid professioneler met IT dient om te gaan.
(...) De Algemene Rekenkamer heeft jammer genoeg
verzuimd op te merken dat de opdrachtgever een
architect nodig heeft om voor haar dat beeld te
ontwikkelen. Dit feit is recentelijk al wel
onderkend bij de Belastingdienst door de
oprichting van ICTRA (ICT Regie en
Architectuur).

De ministers van BZK, Financin en LNV geven in
een eerste reactie aan nog op onderdelen van
mening te verschillen met de Algemene Rekenkamer,
maar de algemene conclusies en aanbevelingen in
het rapport op hoofdlijnen te onderschrijven.
Minister Gerda Verburg van LNV zegt zich
aangesproken te voelen door de maatregelen die de
Algemene Rekenkamer voorstelt om de
betrouwbaarheid en vergelijkbaarheid van
projectinformatie te verbeteren. Ze deelt ook de
opvatting dat het gezien de bevindingen van de
Rekenkamer niet erg zinvol zou zijn nog een
uitvoerig Rijksbreed onderzoek te doen naar wat
er misging bij alle projecten sinds 2000, zoals
in de Tweede kamer is voorgesteld.

Minister Wouter Bos van Financin zegt de noodzaak
van de CIO-functie en portfoliobeheer te
onderschijven en meldt dat de Belastingdienst
inmiddels is uitgebreid met een
portefeuillehouder ICT-architectuur. Bovendien
wordt daar een team gevormd die het MT op
ICT-gebied ondersteunt.

De voor ICT coordinerende minister Guusje ter
Horst van BZK geeft aan nog wat meer tijd nodig
te hebben voor een reactie, waarbij ze dan ook in
zal gaan op de kosten van ICT-projecten, de
besturing en het gebruik van de Gateway
Systematiek.  ICT-office ziet in het rapport van
de Rekenkamer erkenning van het standpunt dat de
overheid als opdrachtgever eigenaar van het
IT-probleem is en zelf moet zorgen voor heldere
kaders en afspraken met de ICT-leverancier. In
een persbericht benadrukt de branchevereniging dat
vertrouwen en een goede samenwerking tussen
overheid en ICT-bedrijfsleven eveneens
belangrijke succesfactoren zijn. De uitkomsten
van het totale Rekenkamer-rapport ziet ICT~Office
als een aansporing om het lopende
samenwerkingsprogramma met de rijksoverheid
krachtig voort te zetten.

Rolf Zaal

Meer weten over de wondere wereld van ICT
in Jip en Janneke taal? Ga dan naar de
knipselkrant van Chris Verhoef

Deze tekst is copyright SDU.  Niets van deze
uitgave mag zonder schriftelijke toestemming van
de uitgever worden overgenomen of worden
gepubliceerd.