Beleid Hoogervorst is ziek

Met zijn plannen voor een elektronisch
medicatiedossier, gooit Hoogervorst geld over de
balk, vindt Chris Verhoef. Zo'n systeem bestaat
namelijk al. Is de minister wellicht gezwicht
voor de belangen van een kleine groep?

Hoogervorst wil een elektronisch medicatiedossier
dat de zorgverzekeraars al jaren geleden
bedachten. Die hebben de handen ineen geslagen om
via internet te declareren. Dat gaat via VECOZO,
dat staat voor Veilige Communicatie in de Zorg. U
had het meteen gemerkt als die communicatie
onveilig was geweest. Want tienduizenden
zorgverleners zijn daarop aangesloten: 40 procent
van de huisartsen, 65 procent van de apothekers,
73 procent van de paramedici, bijna 80 procent
van de ziekenhuizen, 31 procent van de
tandartsen, 85 procent van de huisartsenposten,
40 procent van de AWBZ-instellingen, en dit
groeit met 500 zorgverleners per maand.

Men kan al van 12 miljoen mensen het
verzekeringsrecht nagaan, en van 16 miljoen
mensen de declaraties elektronisch afhandelen.
Deze nagenoeg landelijke dekking scheelt bakken
met geld, en zo proberen verzekeraars de kosten
te beperken. Voorbeeldje: het grootste algemene
ziekenhuis van Nederland (het Amphia ziekenhuis)
verzond in 2002 meer dan 150.000 facturen;
dankzij dit systeem verwacht men dit jaar onder
de 15.000 te blijven. Tel daarbij op dat papieren
declaraties factoren duurder zijn dan
electronische, en je hebt een goed initiatief om
de torenhoge zorglasten te verlagen. Een tiende
van de facturen tegen een fractie van de
oorspronkelijke kosten.

Als je alle declaratieinformatie hebt, is het een
kleine stap om daar een electronisch
medicatiedossier uit te destilleren. Voor 50.000
euro heeft VECOZO in een pilot een electronisch
medicatie-dossier getest. Daaruit bleek dat de
deelnemers aan het experiment dankbaar gebruik
maakten van de mogelijkheden als extra check,
vooral bij langdurig medicatiegebruik.

Uiteraard is privacy belangrijk, dus dit gebeurde
alleen met uitdrukkelijke toestemming van
patienten. Met een digitaal paspoort kan een
zorgaanbieder zijn identiteit elektronisch
bewijzen, vertrouwelijke communicatie waarborgen
door gegevens te versleutelen en elektronische
handtekeningen zetten. Een zorgverzekeraar kan
zich hier geen zeperd veroorloven.

Maar wat doet Hoogervorst? Die geeft ijskoud
toestemming om voor miljoenen een nieuw systeem
op te tuigen dat ongeveer hetzelfde gaat doen,
plus nog wat extraatjes. Op 1 januari 2006 gaat
een nieuw systeem alvast de lucht in met een
aantal koplopers. Nu al verwachten ze
kinderziektes, en "desnoods met de hulp van door
ons ingehuurde hackers zal de veiligheid nogmaals
tegen het licht worden houden."

In de VS is het nattevingerwerk van Hoogervorst
laakbaar, middels een wet op publieke
IT-investeringen.  Die wet rekent af met de
continue stroom van falende IT-projecten waar
vele miljarden mee gemoeid zijn. Alleen in IT
investeren als er geen alternatief elders is dat
het te automatiseren proces efficient kan
ondersteunen. Het initiatief van een aantal
verzekeraars lijkt dat goed op orde te hebben,
dus een partij die daarvoor in aanmerking komt.
Onder Amerikaanse wetgeving was Hoogervorst de
vinger gewezen: huiswerk overdoen.

Maar ook als de bestaande systemen niet de
oplossing vormen, was Hoogervorst vast op zijn
vingers getikt in de Amerikaanse setting. Met
irreele deadlines, aangekondigde kinderziektes,
en tijdens productie eens kijken hoe het met
veiligheid, privacy, en de werkbaarheid van het
systeem zit, zat Hoogervorst in de VS al op het
strafbankje. Maar in Nederland kan dit allemaal
gewoon.

Saillant detail is dat Hoogervorst weet heeft van
de pilot voor het electronisch medicatiedossier.
Hij heeft namelijk meerdere demonstraties
gekregen, alsmede zijn hoge ambtenaren. Een ander
interessant punt is dat de medicatiedossier-pilot
geconfronteerd werd met juridisch getouwtrek
vanuit de branche-organisatie van de apothekers,
de KNMP. Dit omdat dit systeem de privacy van de
patienten zou schenden. Die aantijgingen zijn tot
op heden niet bewaarheid. Als alle
medicatiegegevens voor iedere zorgverlener
beschikbaar zijn, kun je als patient ook naar de
concurrent gaan. Wellicht was dat niet de
bedoeling?

Heel toevallig is de KNMP ook vertegenwoordigd in
het bestuur van de club die de overbodige
IT-investering voor een gloednieuw elecronisch
medicatiedossier voor Hoogervorst regelt. Op dat
systeem heeft de KNMP wellicht meer invloed. Is
Hoogervorst gezwicht voor de druk van de KNMP in
plaats van de druk van te hoge zorglasten en
vermijdbare gezondheidsproblemen? Hoogervorst:
vinger uit je keel, maar aan de pols: je beleid
is ziek!

Prof. dr Chris Verhoef is Hoogleraar Informatica
aan de Vrije Universiteit, Amsterdam en columnist
van Automatisering Gids.

Bijdragen in de rubriek Opinie staan los van de
redactionele opvattingen van AG. De redactie
behoudt zich het recht voor artikelen te
redigeren en in te korten. Bijdragen voor de
rubriek kunnen worden gestuurd aan:  ag@sdu.nl
onder vermelding van opinie.

Meer weten over de wondere wereld van ICT 
in Jip en Janneke taal? Ga dan naar de
knipselkrant van Chris Verhoef

Deze tekst is copyright SDU.  Niets van deze uitgave
mag zonder schriftelijke toestemming van de uitgever
worden overgenomen of worden gepubliceerd.