Kennisdelen > New Media Campus > Prof. dr. Chris Verhoef

Prof. dr. Chris Verhoef is hoofd van de onderzoeksgroep
Information Systems aan de VU . 'Er is wel eens
onderzoek gedaan bij mensen waar zij denken dat
wetenschap vandaan komt. Weet je wat mensen dan
voornamelijk zeggen? Uit laboratoria.  Wetenschap
en kennis komt uit laboratoria.  Universiteiten
worden nauwelijks genoemd.  Terwijl bijvoorbeeld
het AMC en de VU ware patentenfabrieken zijn,' lacht
Chris. We stelden hem enkele vragen.

1. Waarover gaan je onderzoek en publicaties?

Wij houden ons onder meer bezig met IT Portfolio
management. Dit is eenvoudig gezegd een overzicht
van de IT die een groot bedrijf, als een bank, een
verzekeringsmaatschappij, of een overheidsinstantie
heeft of wil hebben. We stellen hierover vragen
hoeveel geld het kost, waarom juist deze IT wordt
ingezet en wat het vervolgens oplevert.

Je kunt een IT portfolio enigszins vergelijken met
een aandelenportfolio. Je zorgt dat je risico is
gespreid en dat het voldoende rendement oplevert.

We maken met behulp van onze methoden en technieken
een IT overzicht, dat decision makers kunnen gebruiken
bij de besluitvorming. Er zijn vele factoren die
het rendement van IT-inzet benvloeden. En wij leveren
een financieel economische onderbouwing.

Natuurlijk valt het niet altijd mee om snel de juiste
gegevens boven tafel te krijgen. Daarom maken we
daarnaast ook gebruik van externe benchmarks. Dit
zijn gemiddelden bij andere bedrijven. We kunnen
hier bijvoorbeeld uit afleiden dat als er een bepaalde
doorlooptijd is, een project naar verwachting zoveel
zal kosten. En duurt een project zoveel maanden,
dan is dit het afbreukrisico. Dat soort zaken. Die
externe data zijn minder nauwkeurig, maar ze
ondersteunen wel de interne data.

Een belangrijk effect van zo'n IT Portfolio maken,
is dat er beter gestuurd kan worden. Dat zie je al
gaandeweg een traject. Mensen zien het nut van
management control en de data worden steeds
betrouwbaarder. Nog belangrijker is dat we aangeven
welke factoren een groot risico geven dat een project
faalt. Zo kan al in een vroeg stadium worden beoordeeld
of een project grote kans heeft om te falen en kan
het tijdig worden gecancelled of worden bijgestuurd.
Dit levert een hoop geld op.

Een ander onderwerp waar we ons mee bezig houden is
Reverse Engineering. Deze term komt uit de werktuigbouw.
Het betekent dat je een apparaat bestudeert en zo
probeert te achterhalen hoe het werkt, zodat je het
zelf ook kunt maken. Wij gebruiken de term voor de
IT, waar het aantrekkelijk wordt gevonden om zaken
nieuw te bouwen. Is dit echter altijd de slimste
oplossing? De investering om nieuw te bouwen is vaak
helemaal niet gerechtvaardigd.

Waarom niet bestaande software aanpassen, zodat het
weer mee kan.  Dit is veel goedkoper. Bovendien kun
je bijvoorbeeld ook het onderhoudsproces zo veel
mogelijk automatiseren. Dit maakt het proces
nauwkeuriger en minder foutgevoelig.

Bij nieuwbouw spreken we bovendien over twee mogelijke
catastrofes:  de error catastrofe en de
complexiteitscatastrofe .

De error catastrofe betekent dat als software opnieuw
wordt gebouwd er noodzakelijk onderdelen uit het
oude systeem vergeten worden. Het gevolg daarvan is
een nieuw systeem met een groot gemis aan de benodigde
functionaliteit.

De complexiteitscatastrofe betekent dat door de
omvang en complexiteit van een bestaand systeem,
een aanpassing aan het ene onderdeel een fout
veroorzaakt in het andere onderdeel. De zaak is zo
complex geworden dat het systeeem muurvast zit.

De kunst is nu om uit beide extremen te blijven:
"exploit the old, while exploring the new" is dan
het devies, en dingen als IT portfolio management
en reverse engineering helpen daarbij.

Als je bestaande software gaat aanpassen probeer je
als het ware van onderdelen die op spagetti lijken,
lasagna te maken. Ofwel je maakt er duidelijke lagen
van. Je voert veranderingen gecontroleerd door. Doel
van zo'n traject is om de uiterste houdbaarheiddatum
van de software flink te verlengen. Het kan zonder
problemen weer een hele tijd mee.

2. Kan dit interessant zijn voor bedrijven in de
ICT, Nieuwe Media of Telecom sector? en zo ja, hoe?

Bij kleinere bedrijven is IT portfolio management
in principe mogelijk, maar we richten ons vooral op
bedrijven en overheid met grote IT budgetten en veel
en complexe IT.  Voor die bedrijven levert dat het
meeste op. Grote bedrijven hebben  de budgetten voor
maatwerk IT en voor hen is daarom ook reverse
engineering vooral interessant.

3. Waar kan iemand meer informatie hierover vinden?

www.cs.vu.nl/~x/qipm.html
www.cs.vu.nl/~x/reverse.html

4. Wat is een voorbeeld voor je op het gebied van
ICT, Nieuwe Media of Telecom?

Ik raak bijvoorbeeld genspireerd door complexe
problemen in de IT industrie.

5. Noem een voor u inspirerende ontwikkeling in de
ICT, Nieuwe Media of Telecomsector.

Ik zie duidelijk een kentering in de manier waarop
er over ICT wordt gedacht. Bedrijven vragen zich nu
eerst af of het wel nuttig is. Of ze iets wel nodig
hebben. Of het wel waard is. Dit is zeker een positief
gevolg van het uiteenspatten van de dot.com zeepbel.
Deze vraag levert geld op.

6. Wat verwacht je van deze ontwikkeling.

Ik heb er niet zo'n verwachtingen van. Het leidt
misschien tot minder verkwisting, maar aan de andere
kant hoop ik niet dat het leidt tot minder innovatie.

Wat ik wel verwacht is dat er net zoals in de VS
hier op termijn ook wetgeving komt op het gebied
van ICT.  Het is vreemd dat je het niet accepteert
als een apparaat niet werkt en dat als er een systeem
platgaat er gewoon wordt gezegd: 'Ach, dan starten
we opnieuw op.'

Ingrid Magilsen

Meer weten over de wondere wereld van ICT 
in Jip en Janneke taal? Ga dan naar de
knipselkrant van Chris Verhoef