Ict blijft ertoe doen -- Ict-essayist Nicholas Carr krijgt Nederlandse repliek in discussie over belang ict

PDF Versie

Ict is niet langer van strategisch belang nu iedere
organisatie over de laatste ict-vernieuwingen kan
beschikken, meent Carr in zijn net verschenen boek 'Does
it matter'. Een aantal iconen uit de Nederlandse ict uit
forse kritiek op deze nihilistische denktrant van Carr.

Carr zijn gedachtegoed dat ict niet langer van strategisch
belang is voor organisaties, is tegelijkertijd verleidend
en misleidend, meent e-commerce hoogleraar aan de
Universiteit Twente Roel Pieper.  "Het is inderdaad waar
dat steeds meer en vooral ook steeds kleinere bedrijven
over de nieuwste ict-technologie kunnen beschikken. Zeker
in de Westerse wereld staat door de opkomst en de wijde
verbreiding van internet voor iedere organisatie een
grote bibliotheek aan ict-mogelijkheden open, onder andere
in de vorm van webdiensten.  Internet heeft daarmee zeker
een nivellerende werking op bestaande ict-functionaliteit.
Dit punt van Carr is een wetmatigheid die ik in mijn
loopbaan al verscheidende keren heb zien optreden. Ict
zal ook de komende jaren golven van verandering vertonen."

Misleidend

"Het probleem met Carr is alleen dat hij niet langer in
vernieuwing op ict-gebied gelooft. Daarin vind ik hem
echt misleidend. Ik kan me in dit verband nog heel goed
herinneren dat IBM topman Thomas Watson als eerste in de
vijftigjarige historie van de ict beweerde dat de wereld
met vijf computers toekon. In het daarop volgende decennium
schafte elke zich respecterende organisatie zo'n
supercomputer aan. Toen bedrijven eind jaren zestig en
begin jaren zeventig allemaal over zo'n computer beschikten
was ook al te horen dat ict er niet langer toe deed. In
de jaren zeventig werden pc's massaal ingevoerd en maakte
het besturingssysteem Unix zijn opmars in het bedrijfsleven.
Begin jaren negentig was het opnieuw misere troef in
Silicon Valley. Daarna is internet sterk opgekomen. Ik
ben benieuwd of Carr in die tijd op een zelfde soort
verhaal zou zijn uitgekomen. Hij zou in ieder geval nu
ingehaald zijn door de feiten." "Ik verwacht dat de ict
de komende jaren opnieuw een golf van verandering doormaakt,
waarin bedrijven zullen vallen voor een vernieuwde set
van mogelijkheden in de ict. Door breedband zal
ict-technologie verder geintegreerd raken in de maatschappij.
Bedrijven zullen investeren in nieuwe collaboratieve,
mobiele netwerken. Door dit soort ontwikkelingen zal de
ict de komende jaren een veel bredere opmars in de Westerse
samenleving doormaken dan we nu voor mogelijk houden.
Een eind aan de ict-vernieuwingen zie ik er dan ook
voorlopig nog niet van komen", besluit Pieper.

Denkfout

"De grootste denkfout die Carr maakt is dat de kosten
voor het imiteren van een goede en succesvolle
ict-implementatie veel hoger liggen dan hij ons voorstelt",
zegt VU-hoogleraar Informatica Chris Verhoef. "De meeste
bedrijven hebben de grootste moeite om hun eigen verouderde
software na te maken, laat staan dat dit de concurrent
wel goed en goedkoop lukt. Ik zie een concern als Philips
goed munt slaan uit de vrij recente overname van de
medische scanapparatuur van het Britse Marconi. De
superieure Philips-software gecombineerd met de vooroplopende
magneettechnologie van Marconi zal het bedrijf een
voorsprong opleveren op zijn concurrenten. Ik zie niet
in waarom dit zou verdwijnen nu iedereen over een computer
beschikt." "Dit voorbeeld maakt hopelijk duidelijk dat
het volslagen onzin is dat iedereen tegenwoordig goedkoop
over de laatste ict-technologie zou kunnen beschikken.
De metafoor die Carr gebruikt voor het onderbouwen van
zijn logica, waaronder de vergelijking tussen ict en
stroom uit de muur, mag velen aanspreken, maar wat mij
betreft schept hij niet meer dan illusies. Bedrijven
kunnen en zullen met vernieuwende investeringen in ict
jaren vooruit blijven lopen op hun concurrenten. Ik zie
geen enkel argument van Carr deze stelling onderuit
halen", meent Verhoef.

Op een hoop gooien

Sylvia Roelofs, vaandeldraagster van branche-organisatie
Nederland-ICT, ziet Carr verschillende dingen op een hoop
gooien. "Carr verwart technologie en infrastructuur met
elkaar. Er is een trend dat ict net als elektriciteit
steeds meer een nutsmiddel wordt. Dit is alleen op het
gebied van infrastructuur, al denk ik dat we nog lang
niet zover zijn als Carr beweert. Als je naar ict als
technologie kijkt staan we nog niet eens aan het begin
van alle mogelijkheden.  De komende jaren zullen
internet-telefonie, televisie over internet, rfid en
nano-technologie de mogelijkheden van ict sterk veranderen.
Ik ben wel benieuwd op welke gebieden Carr
vernieuwingsmogelijkheden ziet voor de Nederlandse
ict-sector", besluit Roelofs.

Directrice van Cisco Nederland Maggie Morrison ziet ook
niet in waarom de ideeen voor vernieuwing met ict nu
opeens uitgeput zouden moeten zijn.  "Voor mijn gevoel
begint ict nu pas het dagelijks leven te veranderen. Ik
merk het aan den lijve. Als Schotse in het buitenland
moet ik nog met een rekeningenboekje aan de slag voor
mijn persoonlijke financien. Het wordt tijd om naar een
alternatief om te kijken, dat wel internetbankieren
ondersteunt. Dat ict-vernieuwingen ook in de zakelijke
wereld lonen laat het voorbeeld van een Deens ziekenhuis
zien, dat 30 procent op zijn cateringkosten bespaarde
door zijn ict-voorzieningen te vernieuwen. In het nieuwe
systeem kan het ziekenhuis met zijn patienten afstemmen
wat ze precies willen eten. Hetzelfde geldt voor de
detaillist Wallmart, die door zijn ict-investeringen in
de toevoerketen na 11 september beslag kon leggen op alle
Amerikaanse vlaggen. Daardoor hadden zijn concurrenten
het nakijken", aldus Morrison.

Syste van der Schaaf

Meer weten over de wondere wereld van ICT 
in Jip en Janneke taal? Ga dan naar de
knipselkrant van Chris Verhoef