Innovatie dient hand in hand te gaan met goede IT-governance
DEN HAAG, NIEUWSPOORT, 4 FEBRUARI 2004
PERSBERICHT VAN GIGI, DE GROEP IT-GOVERNANCE EN
INNOVATIE, TER GELEGENHEID VAN DE PERSCONFERENTIE
ICT EN INNOVATIE TEN OVERSTAAN VAN DE DIRECTEUR-GENERAAL
TELECOMMUNICATIE EN POST, VERANTWOORDELIJK VOOR DE
COORDINATIE VAN HET RIJKSBREDE ICT-BELEID
Een gemiste kans
Bij de huidige aandacht voor innovatie speelt de
besturing van informatie en IT in organisaties geen
rol. Naar het oordeel van de opstellers van dit
persbericht, de Groep IT-governance en Innovatie,
is dat een gemiste kans. Immers, een
goede ITgovernance in organisaties vormt de schakel
tussen investeren in IT en de productiviteitswinst
die we daarmee willen behalen [1].
Aanleiding
De directe aanleiding om tot de onderhavige
gedachtebepaling te komen, vormde het onderzoek dat
het Centraal Plan Bureau op 8 december j.l. publiceerde
[2]. Optimistisch stelt het CPB vast dat IT in
Nederland veel potentie heeft, omdat het verband
met innovatie nog te weinig is gelegd, en er hier
relatief weinig in IT is genvesteerd. De noodzaak
van een goede IT-governance blijft in deze studie
onbenoemd. Terwijl de besturing van informatie en
IT juist het verband moet leggen tussen IT-gerelateerde
investeringen en bedrijfsprestaties. Vanwege de
hoogte van IT-investeringen, de beoogde impact ervan
en de risicos die er aan kleven, is goede IT-governance
noodzakelijk om de beoogde vruchten van vrijwel elke
innovatie in organisaties te kunnen plukken.
GIGI: de Groep IT-Governance en Innovatie
In het kader van verschillende IT-governance-activiteiten
hebben de ondergetekende onderzoeks- en kennisinstituten,
bedrijven, auditprofessionals en IT-dienstverleners
besloten om hun kennis en ervaring te bundelen, die
toegankelijk te maken en uit te dragen; en de
samenwerking verder uit te bouwen met andere partijen.
Op die manier wil GIGI, de Groep IT-Governance en
Innovatie, het bewustzijn stimuleren van de kansen
die de goede koppeling van IT-besturing en innovatie
in zich bergt:
ten aanzien van bedrijfsprocessen
ten aanzien van de omgang daarbinnen met
informatie en IT
een en ander met het oog op de economische
prestaties van de organisatie en haar rol in de
keten waarin zij functioneert
en geijkt aan de waarde die zij genereert voor
de markt die zich van haar diensten bedient.
IT-governance
Dit vastgesteld hebbende, is het van belang te
vertellen hoe we IT-governance moeten begrijpen.
IT-governance is de besturing van informatie, van
IT en van de omgang daarmee. Dat overschrijdt de
competenties van afzonderlijke managementlijnen en
-lagen. Vandaar ook het begrip governance. Idealiter
is dat een transparante trias politica van bestuur,
verantwoording en toezicht, in het kader van een
adequate behartiging van uiteenlopende belangen en
een transparante verslaglegging. Op zijn minst
organisatie-intern [3], maar bij het toenemende
belang van IT ook richting Raad van Commissarissen
en extern, richting stakeholders. Traditioneel heeft
de rapportage over interne controle- en
risicobeheersingssystemen hier een centrale plaats.
Lekvrije meet- en regelkringen
Het liefst hebben organisaties, zowel in de profit-
als nonprofitsfeer, zicht op de nettobaten die
IT-gerelateerde investeringen genereren. IT-governance
zo inrichten dat die gegevens boven water kunnen
komen, is een kwestie van lange adem. Te weinig
organisaties zijn momenteel al serieus doende om de
meet- en regelkringen van IT-governance lekvrij te
krijgen en de gegevensstroom op de juiste druk.
Globaal zijn daar de volgende vier elementen voor
nodig: business cases tot in de puntjes voor elkaar,
verantwoord investeren, controleren of alles past
in de beoogde structuren en tot slot de prestaties
van de projectportfolio bedrijfseconomisch verbeteren.
De besturingsstructuur dient erop te zijn aangepast
dat in deze meet- en regelkringen de juiste gegevens
worden gegenereerd. Deze gegevens kunnen dan worden
gebruikt in de communicatie over verantwoording en
toezicht met de stakeholders en de Raden van
Commissarissen.
Geen excuus voor slordig IT-bestuur
In deze plan-do-check-act-cyclus met veel in- en
externe afhankelijkheden begint men vaak conceptueel
aan de check-zijde: aan de modelleringskant. Maar
de andere elementen worden voor het gemak vergeten
of ze zijn onvoldoende geintegreerd. Dit is kenmerkend
voor een lage IT-governancevolwassenheid. Echter,
zonder een adequate IT-governancediscipline zijn
organisaties slordig bezig. Vanwege de hoogte en de
risico's van IT-investeringen zal steeds meer wet-
en regelgeving dit sanctioneren. Is men er eenmaal
aan gewend, dan is het een kwestie van vasthouden.
Het is in het directe belang van een slagvaardig
innovatiebeleid dat organisaties steeds beter kunnen
bepalen hoe en wat IT-gerelateerde ingredienten
bijdragen aan de bedrijfsprestaties.
De menselijke maat
Organisaties moeten in deze dynamiek in staat zijn
te bepalen waar hun onmiddellijke pijnpunten liggen
en die om te beginnen adresseren. Maar met name
dient er aandacht te zijn voor een effectieve
stimulering van het gedrag dat medewerkers in de
omgang met informatie en IT in specifieke gevallen
aan de dag zouden moeten leggen. Onderkenning van
de mogelijkheden en beperkingen in de sociaal-organisatorische
sfeer en in de individuele sfeer is een absolute
maar onderbelichte voorwaarde voor een succesvolle
besturing van informatie en IT [3].
Groep IT-governance en Innovatie
De Baak, managementcentrum van VNO-NCW
Chris Verhoef, hoogleraar informatica, Vrije
Universiteit Amsterdam
CZ Actief in Gezondheid
KLM
NAF-werkgroep IT-governance
NOREA, beroepsgroep van IT-auditors
Rabobank Nederland
Software Improvement Group
Verkenningsinstituut Nieuwe Technologie, Sogeti
Nederland
Nota bene: contacten graag via het Verkenningsinstituut
(020-6606600, vint@sogeti.nl)
Voetnoten
[1] Hall, K. (2003): Economic Growth: What the
Statistics Do and Do Not Tell Us. OECD Forum 2003
OECD (2003): Seizing the benefits from ICT an
international comparison of the impact of ICT on
economic performance.
[2] Van der Wiel, H., Van
Leeuwen, G. (2003): Op zoek naar productiviteitsgroei:
effecten van ICT en innovatie op bedrijfsniveau in
Nederland.
[3] Samenhangende
IT-governancepraktijken doortrekken de gehele
organisatie en de budgetcycli. Centraal staat
prioritering, gerelateerd aan businessdoelen. Die
prioritering wordt afgemeten aan kosten, aan baten
en aan risico's. Heldere maatstaven en goed ingerichte
primaire en ondersteunende processen, waarin
medewerkers prettig kunnen en willen functioneren,
zijn daarbij van cruciaal belang. Verantwoording
afleggen aan stakeholders en toezichthouders geeft
de buitenwereld inzicht in het belang en de beheersing
van informatie en IT.
Meer weten over de wondere wereld van ICT
in Jip en Janneke taal? Ga dan naar de
knipselkrant van Chris Verhoef