Innovatie dient hand in hand te gaan met goede IT-governance

PDF Versie

DEN HAAG, NIEUWSPOORT, 4 FEBRUARI 2004

PERSBERICHT VAN GIGI, DE GROEP IT-GOVERNANCE EN
INNOVATIE, TER GELEGENHEID VAN DE PERSCONFERENTIE
ICT EN INNOVATIE TEN OVERSTAAN VAN DE DIRECTEUR-GENERAAL
TELECOMMUNICATIE EN POST, VERANTWOORDELIJK VOOR DE
COORDINATIE VAN HET RIJKSBREDE ICT-BELEID

Een gemiste kans

Bij de huidige aandacht voor innovatie speelt de
besturing van informatie en IT in organisaties geen
rol. Naar het oordeel van de opstellers van dit
persbericht, de Groep IT-governance en Innovatie,
is dat een gemiste kans. Immers, een
goede ITgovernance in organisaties vormt de schakel
tussen investeren in IT en de productiviteitswinst
die we daarmee willen behalen [1].

Aanleiding

De directe aanleiding om tot de onderhavige
gedachtebepaling te komen, vormde het onderzoek dat
het Centraal Plan Bureau op 8 december j.l. publiceerde
[2].  Optimistisch stelt het CPB vast dat IT in
Nederland veel potentie heeft, omdat het verband
met innovatie nog te weinig is gelegd, en er hier
relatief weinig in IT is genvesteerd. De noodzaak
van een goede IT-governance blijft in deze studie
onbenoemd. Terwijl de besturing van informatie en
IT juist het verband moet leggen tussen IT-gerelateerde
investeringen en bedrijfsprestaties. Vanwege de
hoogte van IT-investeringen, de beoogde impact ervan
en de risicos die er aan kleven, is goede IT-governance
noodzakelijk om de beoogde vruchten van vrijwel elke
innovatie in organisaties te kunnen plukken.

GIGI: de Groep IT-Governance en Innovatie

In het kader van verschillende IT-governance-activiteiten
hebben de ondergetekende onderzoeks- en kennisinstituten,
bedrijven, auditprofessionals en IT-dienstverleners
besloten om hun kennis en ervaring te bundelen, die
toegankelijk te maken en uit te dragen; en de
samenwerking verder uit te bouwen met andere partijen.
Op die manier wil GIGI, de Groep IT-Governance en
Innovatie, het bewustzijn stimuleren van de kansen
die de goede koppeling van IT-besturing en innovatie
in zich bergt:

  • ten aanzien van bedrijfsprocessen
  • ten aanzien van de omgang daarbinnen met informatie en IT
  • een en ander met het oog op de economische prestaties van de organisatie en haar rol in de keten waarin zij functioneert
  • en geijkt aan de waarde die zij genereert voor de markt die zich van haar diensten bedient.
  • IT-governance Dit vastgesteld hebbende, is het van belang te vertellen hoe we IT-governance moeten begrijpen. IT-governance is de besturing van informatie, van IT en van de omgang daarmee. Dat overschrijdt de competenties van afzonderlijke managementlijnen en -lagen. Vandaar ook het begrip governance. Idealiter is dat een transparante trias politica van bestuur, verantwoording en toezicht, in het kader van een adequate behartiging van uiteenlopende belangen en een transparante verslaglegging. Op zijn minst organisatie-intern [3], maar bij het toenemende belang van IT ook richting Raad van Commissarissen en extern, richting stakeholders. Traditioneel heeft de rapportage over interne controle- en risicobeheersingssystemen hier een centrale plaats. Lekvrije meet- en regelkringen Het liefst hebben organisaties, zowel in de profit- als nonprofitsfeer, zicht op de nettobaten die IT-gerelateerde investeringen genereren. IT-governance zo inrichten dat die gegevens boven water kunnen komen, is een kwestie van lange adem. Te weinig organisaties zijn momenteel al serieus doende om de meet- en regelkringen van IT-governance lekvrij te krijgen en de gegevensstroom op de juiste druk. Globaal zijn daar de volgende vier elementen voor nodig: business cases tot in de puntjes voor elkaar, verantwoord investeren, controleren of alles past in de beoogde structuren en tot slot de prestaties van de projectportfolio bedrijfseconomisch verbeteren. De besturingsstructuur dient erop te zijn aangepast dat in deze meet- en regelkringen de juiste gegevens worden gegenereerd. Deze gegevens kunnen dan worden gebruikt in de communicatie over verantwoording en toezicht met de stakeholders en de Raden van Commissarissen. Geen excuus voor slordig IT-bestuur In deze plan-do-check-act-cyclus met veel in- en externe afhankelijkheden begint men vaak conceptueel aan de check-zijde: aan de modelleringskant. Maar de andere elementen worden voor het gemak vergeten of ze zijn onvoldoende geintegreerd. Dit is kenmerkend voor een lage IT-governancevolwassenheid. Echter, zonder een adequate IT-governancediscipline zijn organisaties slordig bezig. Vanwege de hoogte en de risico's van IT-investeringen zal steeds meer wet- en regelgeving dit sanctioneren. Is men er eenmaal aan gewend, dan is het een kwestie van vasthouden. Het is in het directe belang van een slagvaardig innovatiebeleid dat organisaties steeds beter kunnen bepalen hoe en wat IT-gerelateerde ingredienten bijdragen aan de bedrijfsprestaties. De menselijke maat Organisaties moeten in deze dynamiek in staat zijn te bepalen waar hun onmiddellijke pijnpunten liggen en die om te beginnen adresseren. Maar met name dient er aandacht te zijn voor een effectieve stimulering van het gedrag dat medewerkers in de omgang met informatie en IT in specifieke gevallen aan de dag zouden moeten leggen. Onderkenning van de mogelijkheden en beperkingen in de sociaal-organisatorische sfeer en in de individuele sfeer is een absolute maar onderbelichte voorwaarde voor een succesvolle besturing van informatie en IT [3]. Groep IT-governance en Innovatie
  • De Baak, managementcentrum van VNO-NCW
  • Chris Verhoef, hoogleraar informatica, Vrije Universiteit Amsterdam
  • CZ Actief in Gezondheid
  • KLM
  • NAF-werkgroep IT-governance
  • NOREA, beroepsgroep van IT-auditors
  • Rabobank Nederland
  • Software Improvement Group
  • Verkenningsinstituut Nieuwe Technologie, Sogeti Nederland
  • Nota bene: contacten graag via het Verkenningsinstituut (020-6606600, vint@sogeti.nl) Voetnoten [1] Hall, K. (2003): Economic Growth: What the Statistics Do and Do Not Tell Us. OECD Forum 2003 OECD (2003): Seizing the benefits from ICT an international comparison of the impact of ICT on economic performance. [2] Van der Wiel, H., Van Leeuwen, G. (2003): Op zoek naar productiviteitsgroei: effecten van ICT en innovatie op bedrijfsniveau in Nederland. [3] Samenhangende IT-governancepraktijken doortrekken de gehele organisatie en de budgetcycli. Centraal staat prioritering, gerelateerd aan businessdoelen. Die prioritering wordt afgemeten aan kosten, aan baten en aan risico's. Heldere maatstaven en goed ingerichte primaire en ondersteunende processen, waarin medewerkers prettig kunnen en willen functioneren, zijn daarbij van cruciaal belang. Verantwoording afleggen aan stakeholders en toezichthouders geeft de buitenwereld inzicht in het belang en de beheersing van informatie en IT. Meer weten over de wondere wereld van ICT in Jip en Janneke taal? Ga dan naar de knipselkrant van Chris Verhoef