Waarom investeren in software? -- Wetenschappers zoeken naar de toegevoegde waarde van IT-uitgaven

PDF Versie

Project:
EQUITY - Exploring Quantifiable
Information Technology Yields

Bedrijven investeren miljarden in ICT-systemen.
Maar wat zijn die systemen eigenlijk waard, en
vooral:  wat leveren die investeringen op? De
onderzoekers van het EQUITY-project proberen
ICT in cijfers te vangen. Ze vermoeden dat het
weliswaar rendabeler is om routinematig werk
uit te besteden. Hoogwaardig werk kan veel
beter in Nederland gedaan worden, en dat is
goed nieuws voor (toekomstige) software
ontwikkelaars.

IT-ers beweren graag dat investeringen
in automatisering leiden tot een
hogere efficiency. Maar als hun baas
vervolgens vraagt om dat met cijfers
te onderbouwen wordt het een stuk
moeilijker. De automatiseringsafdeling
van ABN Amro kreeg het verzoek hun
claim van verbeterde efficiency objectief
te onderbouwen. Hiervoor zijn ze
te rade gegaan bij hun buren van de
Vrije Universiteit in Amsterdam, wat
heeft geleid tot het EQUITY-project.
Prof. dr. Chris Verhoef, hoogleraar
Informatica: "De strategie van de VU
is dat er geen wetenschap is zonder
maatschappelijke relevantie. Dat uit
zich ook door de manier waarop we
kijken naar informatica. We worden
gestimuleerd om samen te werken
met de bedrijven die hier in de buurt
zitten. Een samenwerkingsverband dat
we hebben met ABN Amro past hier
goed in."

Software is tegenwoordig meer en
meer de motor van de Nederlandse
kenniseconomie, naast grondstoffen,
arbeid en kapitaal. Software wordt nog
vaak gezien als kostenpost die omlaag
moet." Verhoef: "Maar dat is als zeggen
dat je met minder ijzererts meer staal
moet produceren."

In het EQUITY-onderzoek wordt gekeken
naar het verband tussen opbrengsten
en informatietechnologie. Verhoef:
"Uiteindelijk moet de gebruiker
kunnen traceren wat de feitelijke
bijdrage is van IT aan waardecreatie.
Het EQUITY-project is van strategisch
belang voor software-intensieve
organisaties in Nederland, maar ook
internationaal. In het onderzoek bij
de ABN Amro, wil het onderzoeksteam
begrijpen of en hoe de investeringen
die ABN Amro doet in informatietechnologie
terugkomen, en op welke
manier verbeteringen mogelijk zijn."

Rembrandt

Software engineering is volgens
Verhoef goed te vergelijken met
de manier waarop Rembrandt zijn
schilderijen produceerde: "Het
Rembrandt-model geeft volgens mij
goed weer hoe we het op softwaregebied
zouden moeten aanpakken in
Nederland. Neem zijn werkwijze over:
Rembrandt zelf zette in de eerste fase
met krachtige lijnen een thema neer.
Wat hij deed zou je kunnen beschrijven
als hoog probleemoplossend,
laag routinematig werk. In een later
stadium van de productie werd dat
juist omgekeerd."

"Dat gedeelte, het laag probleemoplossend,
hoog routinematig werk, namen
anderen van hem over. Zijn leerlingen
vulden als het ware de vakjes in. Dat
staat symbool voor het uitbesteden
van routinematig werk. Denk aan het
programmeren van het eisenpakket,
het testen van de functionaliteit, of
het in de lucht houden van werkende
toepassingen. Uiteindelijk was het
weer Rembrandt die met wat laatste
correcties en streken het schilderij
afmaakte. Zo krijg je hoogwaardig
werk in combinatie met een grote
productie."

Ook ABN Amro heeft gekozen voor dit
model. Verhoef: "Juist ABN Amro is
de laatste tijd in het nieuws geweest
omdat er een groot outsourcing-contract
is gesloten. Daarbij zijn mensen
overgegaan naar IT-bedrijven, en
vielen helaas ook een aantal ontslagen.
Wat bij ABN Amro gebeurt is het
uitbesteden van routinematig werk.
Maar de activiteiten met een hoog
probleemoplossend gehalte vinden
nog steeds binnen de bank plaats."

De omvang van het bedrag dat de
bank wil bezuinigen op IT, 285 miljoen
euro per jaar, geeft al een indicatie
van de enorme omvang van de
totale IT-uitgaven bij deze bank. Veel
hoogwaardig werk blijft binnenshuis
plaatsvinden. Het onderzoek zal in
de komende jaren leiden tot concrete
meetinstrumenten, die kunnen
worden ingezet om het rendement
van verschillende IT-projecten te
kunnen vaststellen.

[KADER]

Verhoef: "De grote vraag naar Nederlandse goed
opgeleide software engineers blijkt ook uit de
cijfers. Uit een onlangs verschenen onderzoeksrapport
blijkt dat het vak software engineer de snelst
groeiende professie is voor de komende tien
jaar, met een groei van meer dan 27 procent
boven het gemiddelde." Zelf merkt hij het ook
aan de universiteit:  studenten hebben al een
baan nog voordat ze zijn afgestudeerd.  Dat
tekent het rooskleurige carriereperspectief
van goed opgeleide software professionals.

Marco van der Hoeven

Meer weten over de wondere wereld van ICT 
in Jip en Janneke taal? Ga dan naar de
knipselkrant van Chris Verhoef