Oost West, thuis best? -- Onderzoek analyseert het uitbesteden van software

PDF Versie

Project:
Symbiosis - Synergy of managing
business-IT alignment, IT sourcing
and offshoring success in society

Uitbesteden van softwareprocessen is populair
bij het bedrijfsleven. Maar dat is vaak niet
zo eenvoudig als het lijkt. Aan het begin van
zo'n traject moeten keuzes worden gemaakt die
grote invloed hebben op het verdere verloop
van het project. Onderzoekers van het
Symbiosis-project brengen in kaart wat de slaag-
en faalfactoren zijn bij het niet in eigen huis
maken van IT-systemen.

Het onderwerp van het Symbiosis-project
is een combinatie van de vakgebieden
van twee vroegere promovendi
van Bergstra, Guus Delen en Chris
Verhoef. Delen houdt zich bezig met
het uitbesteden van IT, Verhoef met
de kwantitatieve benadering van
software. Bergstra wil onderzoeken of
er patronen te herkennen zijn in de
bedrijfsstructuren van outsourcingaanbieders,
en die dan te vangen in
wiskundige formules. In het kader van
het project wordt bij bedrijven die een
outsourcingstraject hebben gedaan,
gekeken naar wat de zogenoemde
faal- en slaagfactoren zijn. Bergstra:
"Als je bijvoorbeeld software-onderhoud
in Brazilie wilt laten doen moet
je goed begrijpen, waarom de andere
partij het doet. Als het met de business
case van de ander misgaat, raak jij ook
in problemen. Wie alleen op de prijzen
let, komt er niet."

Omdat het project deel uitmaakt
van het Jacquard-programma, gaat
het expliciet om Software Process
Outsourcing, niet ICT-outsourcing in
de breedste zin van het woord, waar
bijvoorbeeld ook het uitbesteden van
een call center onder valt. Software
Process Outsourcing vindt steeds
meer plaats, vaak in naam vanwege de
kosten, maar in praktijk ook omdat er
te weinig gekwalificeerd personeel is.
Dat hangt samen met een tekort aan
productiecapaciteit in West-Europa.

Communiceren

Een belangrijke kwestie bij het
uitbesteden van software-ontwerp
is de communicatie op technisch
niveau. "De vereisten voor een
systeem moeten in Nederland worden
gemaakt. Maar als vervolgens het technisch
ontwerp wordt uitbesteed naar
het buitenland moet je op een volledig
abstract niveau met de andere partij
communiceren. Dan praat je vanwege
het niveau niet met de goedkoopste
mensen. En als je het vanwege cultuur-
of taalverschillen niet goed uitgelegd
krijgt, heb je ook een probleem."

Bedrijven die een softwareproces
willen outsourcen staan aan het begin
van het traject dus voor fundamentele
keuzes. De onderzoekers van Symbiosis
proberen de alternatieven in kaart te
brengen. Bergstra: "Het is niet aan ons
om te zeggen wat bedrijven moeten
doen, maar we willen wel achterhalen
wat ze doen, en duidelijk maken wat
hun lot is als ze een bepaalde keuze
maken."

Het tekort aan goede IT-ers is al jaren
een probleem in West-Europa. Alleen
kort na de eeuwwisseling waren er
voldoende hoogopgeleide IT-ers. Het
overgrote deel van de IT-ers zijn software
engineers. Regelmatig halen
Nederlandse bedrijven mensen uit
Oost-Europa, India of elders vandaan,
om aan de schaarse arbeidsmarkt te
ontkomen. In Nederland studeren jaarlijks
zo'n 2200 Informatici af, waarvan
slechts de helft naar de IT-sector gaat;
nauwelijks genoeg om het verloop op
te vangen. In andere West-Europese
landen is het niet anders. Door deze
krapte op de arbeidsmarkt kan de
productiecapaciteit maar mondjesmaat
omhoog.

[KADER]

Professor J.A. Bergstra heeft altijd onderzoek
gedaan naar de wiskunde van het programmeren,
Een vakgebied dat door hem ook wel mathematical
software engineering wordt genoemd. Wereldwijd
houden zich daar duizenden mensen mee bezig.
Dat is gezien het belang van het onderwerp niet
zo veel, omdat juist wiskunde kan beschrijven
wat een computerprogramma doet. Een programma
dat door een computer wordt verwerkt is
uiteindelijk niet meer dan een wiskundige
creatie. Bergstra:  "Wat het programma is,
bepaalt wat het programma doet, tot aan de
laatste milliseconde.  Wat het niet bepaalt is
of mensen er gelukkiger van worden. Maar de
relatie tussen wat een programma doet en wat
het is kun je met wiskunde in kaart brengen."
Hij trekt een vergelijking met de luchtvaart:
"Of een vliegtuig in de lucht blijft, hangt
niet af van de wens van de gebruiker, maar van
de aerodynamica.  De gebruiker wil dat het in
de lucht blijft, en daarna volgt voor 99 procent
rekenwerk. Of je technisch voor elkaar krijgt
wat je wilt, kun je met software goed berekenen."
Het belang hiervan is bij dit voorbeeld duidelijk.
Bergstra: "Ontwerp maar eens een vliegtuig en
ga er zelf in zitten. Dan is wel duidelijk wat
de gevolgen zijn als je berekeningen niet goed
zijn."

Marco van der Hoeven

Meer weten over de wondere wereld van ICT
in Jip en Janneke taal? Ga dan naar de
knipselkrant van Chris Verhoef