Superuser Japan begint met nemawashi

Voordat Shinzo Abe tot premier werd verkozen
schreef ik een column over zijn splash page
waarin hij in een shell script uitdrukte wat zijn
plannen waren.  Inmiddels is hij verkozen en is
zijn script veranderd. Het ziet er na zijn
verkiezing als volgt uit:

# ps -aux
# df
# du -h
# free -tk
# netstat -r
# less /etc/crontab
# chkconfig --list
# I

Dit moet de eerste aanzet van zijn programma wezen.
Die vraag die ik van mensen in het land krijg is
wat dit dit script moet verbeelden.  Na een
analyse denk ik dat dit script staat voor het
plegen van nemawashi.  Nemawashi is letterlijk om
de boomwortels heengaan, en betekent zoveel als
eerst de wortels van een boom uitgraven voordat
je de boom verplaatst.  Het is de Japanse
polder:  consensus zoeken, iedereen aanhoren, en
langzaamaan draagvlak scheppen voor de komende
verandering.  Geen nemawashi betrachten is uit
den boze.  Aleen daardoor al kun je iedereen
tegen je in het harnas jagen.  Het script spreekt
boekdelen wat dat betreft: het lijkt er sterk op
dat Shinzo eerst eens wil inventariseren wat er
zoals leeft en speelt.

Alle commando's zijn namelijk van
inventariserende, dus horende aard.  Kijkt u even
mee?  het tekentje # staat nog steeds voor
root-permissie.  En die heeft Shinzo sinds zijn
verkiezing tot premier.  Het eerste commando ps
is een afkorting voor process status, en de
samengestelde opties -aux staan respectievelijk
voor: geef alle informatie over de vaakst
aangeroepen processen, van alle users (de u), en
kijk ook naar processen die niet vanuit een
terminal gegeven zijn.  Dat staat dus voor: wat
staat er zoal op dit moment op het Japanse
program?

De commando's df en du gaan over de harde schijf
ruimte die in gebruik is.  Commando df laat de
hoeveelheid schijfruimte zien die nog vrij is op
elk van de file systemen.  En het commando du met
optie -h geeft een inschatting van het
schijf-gebruik van elke file, in een humaan (de
h) leesbare vorm.  Shinzo blijft dus een mens,
maar wil wel even weten welke gebruikers hoeveel
ruimte innemen, en ook hoe groot welke files
zijn.  Hij beziet dus hoeveel speelruimte er nog
is en waar grote machtsblokken zitten.

Dan krijgen we het interne geheugen: met free -tk
kunnen we zien hoeveel vrije ruimte er nog in het
interne geheugen zit, opgemeten in kilobyes (de
k-optie) voor de t van totaal waarbij je aan
fysiek intern geheugen moet denken plus nog wat
zogenaamde swap space.  Da's intern geheugen dat
eigenlijk schijfruimte is, en als je daar gebruik
van moet maken omdat het echte geheugen op is,
berg je dan maar want dan is eea niet meer
vooruit te branden.  Dit kunnen we intepreteren
als wat zit er in de hoofden van de mensen en is
daar nog ruimte voor nieuwe gedachten en
ideetjes; bijvoorbeeld van Shinzo himself.  Of
zitten de hoofden al vol, en worden nieuwe
programma's een langzaamaan actie?

Nu is het netwerk aan de beurt: netstat -r geeft
een overzicht van alle netwerk connecties, routeer
tabellen, en andere technische zaken.  Optie -r
geeft dan ook alle ook de kernprocessen.  Dat
staat voor: wie praat met wie.

Dan de incantatie: less /etc/crontab.  Less is
een programma om een file te bekijken zonder dat
je hem wilt veranderen.  De file staat in de
folder genaamd etc waar inderdaad van alles en
nog wat in staat.  Een van die files heet
crontab.  Dat is een tabel die elke minuut
gelezen word door het programma cron.  De entries
in een crontab file geven tijdsindicaties plus
commando's die op die gezette tijden moeten
worden uitgevoerd.  Dat kan van alles wezen als
het maar periodiek is.  Dat moeten we voor Shinzo
toch lezen als: welke dingen gebeuren er nu
routinematig al en zitten kennelijk al in het DNA
van de politieke realiteit.

Ook het commando chkconfig --list is van
inventariserende aard: het geeft een lijstje van
de systeem services en hun zogeheten runlevel.
Een technisch verhaal, maar laten we het
intepreteren als welke diensten zijn er al, en
welke prioriteit hebben ze?  Welke zijn actief en
hoe lang?  Dat soort dingen.

Al met al lijkt me de hermeneutiek van het
vernieuwde script dat de kersverse premier eerst
maar eens begonnen is met eromheen draaien,
oftewel:  nemawashi.

Chris Verhoef

Meer weten over de wondere wereld van ICT 
in Jip en Janneke taal? Ga dan naar de
knipselkrant van Chris Verhoef