Niet de NZ-lijn maar ict zorgt voor migraine

Afgelopen donderdag voer een gemeenteboot uit met
(deel)raadsleden, (stadsdeel)wethouders,
ambtenaren, een paar journalisten en relaties die
de aanvang van Sail meebeleefden. In de loop van
de middag kruisten ze stadsdeelvoorzitter Fatima
Elatik, die prominent op de boeg zat van de
Tolkien, een 42 meter lange schoener met bewoners
en deelraadsleden uit Oost aan boord. Goed dat de
stadsdeelpolitici uit Oost niet waren aangewezen
op het bescheidener bootje van de gemeente. Stel
je voor. En kijk, daar ging het schip van het
Afval Energie Bedrijf. Wie had deze ambtenaren
willen missen bij de opening van Sail?

Wethouder van Financien Lodewijk Asscher zag het
ook. Zou hij nieuwe ideeen hebben opgedaan voor
het vinden van 230 miljoen euro aan
bezuinigingen?

Een post moet in elk geval worden ontzien: ict.
Al langer is bekend dat op het gebied van
computers de zaak er slecht voor staat. In 2003
werd vastgesteld dat Amsterdam de zaken niet op
orde heeft. In 2008 waarschuwde onderzoeksbureau
McKinsey voormalig werkgever van verantwoordelijk
wethouder Eric Wiebes dat moet worden ingegrepen.
Dat is nog altijd niet gebeurd.

De problemen zijn terug te voeren op de wirwar
aan systemen die de gemeente hanteert. In plaats
van kosten te besparen met een gemeenschappelijk
computerprogramma, is elk stadsdeel en elke
gemeentelijke dienst aan het hobbyen geslagen met
eigen systemen. In totaal zijn vijfduizend
programma's actief. Die systemen kunnen onderling
niet of slecht met elkaar communiceren, wat weer
meer tijd- en geldverlies veroorzaakt. Dat
verklaart waarom Amsterdam twee keer zoveel geld
aan ict kwijt is als Rotterdam.

In het collegeakkoord is het voorstel van een
groep ambtenaren overgenomen om de komende vier
jaar 100 miljoen te investeren in een nieuw
ict-programma. Dat is nogal een bedrag, zeker nu.
Maar dat geld gaat zichzelf op termijn vanaf 2016
ruimschoots terugverdienen.

Dat was tenminste het idee toen Eric Wiebes dit
voorjaar aantrad als wethouder. Sindsdien heeft
hij een paar keer kort iets gezegd over de
ict-toestand en dat klonk nogal onheilspellend.
Op een VVD-bijeenkomst stelde hij dat niet de
Noord/Zuidlijn, maar ict het echte
hoofdpijndossier van zijn wethoudersportefeuille
is. Hij kondigde aan de gemeenteraad op korte
termijn vertrouwelijk te zullen gaan vertellen
over zijn eerste bevindingen. In de wandelgangen
van de Stopera gaan al verhalen: de zaak is veel
ernstiger dan gedacht en de risico's die de
gemeente loopt, zijn enorm. Superlatieven
schieten tekort om de ernst van de zaak te
beschrijven.

Chris Verhoef, hoogleraar Informatica aan de
Vrije Universiteit, noemde eerder in deze krant
de investering van 100 miljoen uiterst riskant.
"De kans is groot dat dit geld niet effectief
besteed zal worden." Het is niet uitgesloten dat
onder druk van Asscher minder geld wordt
uitgetrokken voor nieuwe ict. Maar ingewijden in
het dossier beweren dat de 100 miljoen alleen
genoeg is om de allerergste noden op te lossen.

Hoe heeft het zover kunnen komen? Duidelijk is
dat er de afgelopen jaren weinig politieke
urgentie werd gevoeld, schijnbaar ook door
Maarten van Poelgeest, die verantwoordelijk
wethouder was. In de raad waren het vooral
backbenchers die zich ermee bezig hielden, wat
veel zegt over het belang dat de fracties eraan
hechtten. Dat zal vanaf nu anders zijn. Als de
Noord/Zuidlijn peanuts is vergeleken bij ict, kan
de raad niet langer de andere kant op kijken.

Bas Soetenhorst

Meer weten over de wondere wereld van ICT 
in Jip en Janneke taal? Ga dan naar de
knipselkrant van Chris Verhoef