Automatisering slokt miljarden euro's op -- Overheid smijt met geld voor gebrekkige software

beluister de aankondiging door radio 1 rond 7 uur in de ochtend

online versie op de Trouw website met reacties

PDF Versie van originele Trouw publicatie

Hieronder de tekstversie van het Trouw-stuk met links naar relevante informatie elders op deze knipselkrant
De overheid betaalt miljarden per jaar voor
automatiseringssystemen die gebrekkig werken of
nooit in gebruik worden genomen.

De Nederlandse overheid geeft per jaar vier tot
vijf miljard euro uit aan geheel of goeddeels
mislukte automatiseringsprojecten. Ter
vergelijking:  dat is net zo veel als de aanleg
van de hele Betuwelijn heeft gekost.

Die conclusie trekken diverse ict-deskundigen na
een analyse van de Nederlandse
automatiseringsuitgaven en vergelijkingen met
onderzoek in andere landen. Volgens de
hoogleraren en specialisten wordt het hoog tijd
om de problemen te inventariseren en aan te
pakken.

Jan Friso Groote, hoogleraar computertechnologie
in Eindhoven, zegt via verschillende berekeningen
steeds op eenzelfde jaarlijkse miljardenstrop uit
te komen. "Zo heeft een Amerikaans
onderzoeksbureau vastgesteld dat van alle
it-projecten 30 procent helemaal nooit van de
grond komt, 50 procent veel problemen geeft en
slechts 20 procent echt geslaagd genoemd kan
worden".  Betrek dat op de Nederlandse uitgaven aan
IT, 18,5 miljard in 2004 volgens het CBS, en je
hebt al ruim zes miljard aan compleet mislukte
projecten en nog eens negen miljard aan
automatisering met kleine tot grote problemen.

Dat cijfer geldt voor projecten bij de overheid
en het bedrijfsleven samen, waarbij de overheid
ongeveer de helft van alle IT-investeringen voor
haar rekening neemt.

De Amsterdamse Informaticahoogleraar Chris
Verhoef vreest dat de faalkans bij projecten van
de overheid groter is dan in het bedrijfsleven.
Verhoef pleitte eerder in Trouw al voor striktere
regelgeving voor automatisering.

Verhoef: "Vijf jaar geleden is voor het
ministerie van Vrom onderzoek gedaan naar
automatisering bij de overheid. De rijksoverheid
gaf toen jaarlijks vier miljard euro aan
automatisering uit, en de lagere overheden samen
ook nog eens vier miljard. Volgens dat onderzoek
kwam maar liefst de helft van alle projecten
nooit tot voltooiing."

Bij de overheid zijn mislukkingen mede het gevolg
van steeds nieuwe eisen die politici stellen aan
systemen die daarvoor ongeschikt zijn of nog in
ontwikkeling zijn. Zo is de Belastingdienst sinds
vorig jaar verantwoordelijk voor het toekennen
van allerhande toeslagen, zoals de huurtoeslag.

De software ervoor heeft 50 miljoen gekost, maar
levert onaanvaardbaar veel fouten op. De fiscus
ontwikkelt nu een, geheel nieuw
automatiseringsysteem voor de hele dienst,
waarbij de kersverse toeslagensoftware als eerste
wordt vervangen.

"In Nederland wordt jaarlijks aan software meer
geld over de balk gesmeten dan aan de hele
Betuwelijn en toch lijken we dat allemaal niet zo
erg te vinden", constateert hoogleraar Groote.

Net als zijn collega Verhoef pleit hij voor
onderzoek naar de omvang van dit probleem.

Vincent Dekker

Meer weten over de wondere wereld van ICT 
in Jip en Janneke taal? Ga dan naar de
knipselkrant van Chris Verhoef

Deze tekst is copyright van Dagblad Trouw.
Niets van deze uitgave mag zonder schriftelijke
toestemming van de uitgever worden overgenomen
of worden gepubliceerd.